Amerykańskie słowo roku 2016

Podziel się

Kapituła plebiscytu American Dialect Society wybrała na amerykańskie słowo roku 2016 DUMPSTER FIRE ‘pożar w śmietniku’ (dosł. w ruchomym pojemniku na śmieci firmy Dumpster).

Zdaniem jurorów ta metafora sytuacji złej i nieoczekiwanej najlepiej charakteryzuje dyskurs publiczny i jego tematy w minionym roku. W mediach społecznościowych opisywane wyrażenie reprezentuje połączenie ikonek kosza i ognia. Wybór amerykański nie powinien nas zaskakiwać – potęgowanie metafor pożaru i niedobrego miejsca, w którym on wybucha, znamy w polszczyźnie z wyrażenia pożar w burdelu, które funkcjonowało od kilkudziesięciu lat, zanim stało się nazwą kabaretu.

Oprócz głównego zwycięzcy kapituła wyłoniła tym razem więcej kategorii specjalnych, których granice nie są wyraźne.

W kategorii „polityczne słowo roku” zwyciężyło znane nam z Europy POST-TRUTH. A jednak Amerykanie nie poszli za wskazówkami leksykografów brytyjskich, którzy uznali ten modny neologizm za światowe słowo roku, i wyróżnili go jedynie nagrodą tematyczną.

„Cyfrowym słowem roku” (digital word) został symbol @, zdaniem kapituły używany jako czasownik w komunikacji na Twitterze. (I znów trzeba będzie przemyśleć granice części mowy…).

„Slangowe słowo roku” to WOKE dosł. ‘obudzony’ w znaczeniu ‘świadomy społecznie’ (socially aware or enlightened).

W kategorii „najbardziej użyteczne” (most usefull / most likelly to succeed) zwyciężyła gaslight ‘lampa naftowa/gazowa’ w znaczeniu czasownikowym ‚doprowadzić kogoś manipulacją do zwątpienia we własne zdrowie psychiczne’.

W kategorii „najbardziej kreatywne” (most creative) zwyciężyło LAISSEZ-FAIRYDUST ‘magiczny efekt ekonomiki leseferyzmu’.

Za „eufemizm roku” uznano LOCKER-ROOM BUNTER, na polski tłumaczone jako ‘pytlowanie w męskiej szatni’ – wulgarne i seksistowskie słowa Donalda Trumpa sprzed lat, które zostały upublicznione w kampanii wyborczej.

Kolejna nowa kategoria słów roku zasługuje na uwagę może bardziej niż wybrane słowo. To „WTF word”, czyli „O co k… chodzi?”. Zwycięzcą w tej kategorii jest niegramatyczne słowo BIGLY, powstałe przez przeinaczenie wypowiedzi Trumpa big-league.

Hashtagiem roku zostało #NoDAPL – protest przeciwko rurociągowi w Dakocie (Dakota Access Pipeline).

Emotikon roku (emoji of the year) to ikonka ognia, używana w graficznym przekazie najważniejszego słowa roku (🗑🔥), a z osobna jako superlatyw wyrażający aprobatę (🔥).

American Name Society wybrało także najważniejszą nazwę własną (nazwiska i nazwy są z zasady ignorowane w plebiscytach na słowa roku). Nazwą roku 2016 w USA jest Aleppo.

 

print