Głosowanie na Słowo roku 2019 – F jak FEMINATYW

Przypominamy słowa, na które można głosować w plebiscycie na słowo roku. Dziś litera F: feminatyw. Słowo to do października 2019 r. nie pojawiło się w zestawieniach miesięcznych. Zagadnienia związane z kobietami odzwierciedlały się jednak w słowach dnia, miesiąca i roku: w 2013 r. słowem roku zostało gender, słowem października 2016 r. był rzeczownik kobieta, w plebiscycie francuskim w 2018 r. kapituła wybrała słowo femmes (‘kobiety’), w 2017 r. w wielu krajach w zestawieniach pojawił się hasztag #metoo.
Feminatyw to rzeczownik rodzaju żeńskiego określający ludzi ze względu na zawód, piastowaną funkcję lub rolę społeczną. Należą do nich historyczne określenia żon i córek (wojewodzina, wojewodzianka, docentowa, docentówna itd.), ale też (równie dawne) przeorysza, mistrzyni czy (nowsze) przedszkolanka. Dawniejsze feminatywy nierzadko obok określenia żony zaczęły się odnosić też do kobiet trudniących się jakimś zajęciem, np. SLIn podaje, że piekarka to «żona piekarza abo też pieczeniem chleba się bawiąca», podobnie aptekarkalekarka (używane częściowo synonimicznie), ale nie doktorka (‘lekarka’), która odróżnia się od doktorowej (żony); ceremoniarka ceglarka to już odpowiedniki ceremoniarzaceglarza. Jednak w tekstach z lat 1601-1750 (korpus KorBa, kilkanaście milionów segmentów) aptekarka jest tylko raz (z wiersza Do jednej J.A. Morsztyna). Poza tym korpus notuje szafarkę (‘klucznica, zarządzająca dużym gospodarstwem domowym, również pełniąca taką funkcję zakonnica’) i szynkarkę — po kilka wystąpień. SWil (1861) aptekarkę umieszcza w klasztorze, a ceglarkę opisuje jako żonę, ceremoniarki nie notuje w ogóle, a przy innych formacjach z -arka ujawnia wielofunkcyjność tego przyrostka: chmielarka to «zbieraczka chmielu», ale bibliotekarka bednarka to określenia zawodowe kobiet lub żon mężczyzn wykonujących te zawody, natomiast flaczarka, cebularkaczepkarka to określenia tylko kobiet.

Na feminatyw lub inne słowo można głosować w plebiscycie Słowo roku 2019 do 31 grudnia 2019 do 23:59 na stronie http://sloworoku.uw.edu.pl/.

print