Głosowanie na Słowo roku 2019 – K jak KLIMAT, KANDYDAT, KOALICJA

Przypominamy słowa, na które można głosować w plebiscycie na słowo roku. Dziś litera K: klimat (słowo grudnia 2018 r.), kandydat (słowo września), koalicja.

Klimat pojawia się w zestawieniach co najmniej od półtora roku, kiedy do szerokiej debaty publicznej trafił problem globalnego ocieplenia. Zagrożenie klimatyczne (climate emergency) na słowo roku 2019 wybrała redakcja Słowników Oxfordzkich, której całą krótką listę zdominowały problemy klimatu i zagrożenia dla środowiska naturalnego. Redakcja słowników Collinsa uznała, że słowem mijającego roku jest strajk klimatyczny (ang. climate strike). Na liście kandydatów niemieckiego Wort des Jahres znalazły się Fridays ‘piątki’ (dzień, kiedy organizowane są zgromadzenia strajku klimatycznego) i Greta [Thunberg]. W zeszłym roku zagadnienia klimatyczne pojawiły się w Niemczech — gdzie wybrano na słowo roku udany neologizm Heiẞzeit ‘epoka gorąca’, w werdykcie słownikarzy Collinsa, którzy wybrali jednorazowy (ang. single use), w Szwajcarii romańskiej — gdzie na 2. miejscu pojawiła się sécheresse ‘susza’ i wśród szwajcarskich włoskich słów roku — wyrażenie notte tropicale ‘noce tropikalne’ również znalazło się na 2. miejscu.

Kandydat pojawiał się w tegorocznych zestawieniach w związku z wyborami parlamentarnymi, wyborami do PE, a także sukcesami i porażkami polskich kadydatów na różne stanowiska.

Koalicja w zestawieniu słów najczęstszych w roku 2019 również jest śladem wyborów. W 2013 r. podobne wyrażenie — GroKo (Groẞe Koalition) — zostało wybrane na słowo roku w Niemczech, lecz tam w kontekście tworzenia rządu o szerokim zapleczu partyjnym.
Koalicja to wyraz wywodzący się z łaciny średniowiecznej, zbudowany na podstawie formy coalitus, będącej imiesłowem biernym czasownika coalescere ‘razem wzrastać, złączy się, zlać’. Pierwotnie złączenie lub zlanie się mogło dotyczyć jakiejkolwiek rzeczy — w takim znaczeniu zanotowano na początku XVII w. pierwsze angielskie poświadczenie słowa koalicja.  Od XVIII w. wyraz ten używany był do porozumień międzypartyjnych w parlamencie angielskim, z czasem też między krajami itp.

Na te lub inne słowa można głosować w plebiscycie Słowo roku 2019 do 31 grudnia 2019 do 23:59 na stronie http://sloworoku.uw.edu.pl/.

print