Pielgrzymka z charakterem

Podziel się

Pielgrzymka z charakterem

„Wtedy, jako że jestem bardzo ciekawa, zaczęłam pytać…” Kobiety występujące w takiej roli jak Egeria, autorka owego wyznania, określano dawniej w polszczyźnie mianem pielgrzymek (wyraz pielgrzymka w tym znaczeniu notuje jeszcze Słownik warszawski z lat 1900-1927). Słowa te docierają do nas z ostatniej ćwierci IV wieku, a pochodzą z Itinerarium, czyli opisu podróży do Ziemi Świętej. Jest to najstarsze zachowane dzieło tego typu napisane przez kobietę i stanowi cenne źródło dla historyków starożytności, językoznawców i archeologów. Zawiera też najstarszy opis liturgii świąt Narodzenia Pańskiego.

Egeria, pochodząca z południowej Galii lub Półwyspu Iberyjskiego, wybrała się w tak daleką drogę „z natchnienia uczuć religijnych” (tak Słownik wileński objaśnia czasownik pielgrzymować). Podróżniczka zaopatrzona jest w księgi święte i nabożne, w których rozczytuje się przez całą wyprawę, traktując je jak swoisty bedeker. Notując spostrzeżenia o odwiedzanych miejscach z „reporterskim zmysłem dostrzegania szczegółów”, jak uważa patrolog ks. Józef Naumowicz, Egeria nie omieszka wspomnieć pozostawionym w domu towarzyszkom o pismach, którymi została obdarowana przez pewnego biskupa:

„Bardzo mnie też uradowało, że otrzymałam (…) owe listy (…). Chociaż bowiem i w ojczyźnie miałam ich odpisy, uznałam jednak za szczęśliwą okoliczność, iż otrzymałam je tutaj od niego; aby przypadkiem te, co otrzymaliśmy w ojczyźnie, nie były skrócone – te bowiem, które tu dostałam, na pewno są dłuższe. Jeśli więc – z woli Jezusa, Boga naszego – powrócę do ojczyzny, będziecie je i wy, Panie duszy mojej, czytały” (It 19,19; wszystkie cytaty w przekładzie Piotra Iwaszkiewicza).

Przedsięwzięta wyprawa, sięgająca aż po wielką rzekę Eufrat, która „ma prąd tak silny jak Rodan”, została przez Egerię z pietyzmem zaplanowana. Nie zawaha się ona jednak odstąpić od marszruty, by zaspokoić swoją pasję poznawczą, pobudzaną przez nowo poznane osoby: „Ci, szczegółowo opowiadając o tamtych miejscach, wzbudzili we mnie pragnienie, by podjąć się trudu udania się w owe strony – jeśli można mówić o trudzie, gdy człowiek widzi spełnienie swego pragnienia” (It 13,1).

Więcej o pielgrzymiepielgrzymce, jak również o puczu (słowa lipca) w komentarzu prof. Marka Łazińskiego: http://www.slowanaczasie.uw.edu.pl/slowa-lipca-pielgrzym-pucz/.

 

Madaba_map

Widok Jerozolimy na najstarszej mapie mozaikowej, tzw. mapie z Madaby, późniejszej o 150 lat od Itinerarium Egerii (źródło: https://en.wikipedia.org/wiki/Madaba_Map).

print