Plebiscyt „Słowo roku 2018”: kwiecień — NIEPEŁNOSPRAWNI

Spośród słów o najwyższej kluczowości w kwietniu (miastochemiczny (atak), , radny, (), (słowo maja 2017), budowa (pomnika), smoleński) do skomentowania wybraliśmy wyraz niepełnosprawni. Wyraz ten (w liczbie mnogiej) pojawia się w określeniu opiekunowie niepełnosprawnych i wiąże się z protestem, który opiekunowie wraz z niepełnosprawnymi podopiecznymi podjęli w gmachu sejmu.

Wykres wyrazu w serwisie frazeo.pl, a szczególnie porównanie go z innymi wykresami kluczowości słow, pokazuje, że wyraz niepełnosprawni na długo przykuł uwagę opinii publicznej.

Wyraz niepełnosprawny jest w polszczyźnie stosunkowo nowy i jest przykładem określenia, które wprowadzone zostało do powszechnego obiegu przez samych zainteresowanych i z ich akceptacją. Na rok 1982 datuje się uchwała Sejmu PRL w sprawie inwalidów i osób z niepełnosprawnościami, jednak w NKJP próżno szukać tego słowa przed rokiem 1990. Oficjalnie jako termin prawny wyraz niepełnosprawny pojawił się jeszcze później, bo dopiero w 1997 r. w „Ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych” (Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776), jednak od lat dziewięćdziesiątych w tekstach NKJP jest ono już blisko trzykrotnie częstsze niż kaleka łącznie. Równolegle coraz częściej używane jest określenie osoba z niepełnosprawnością, będące wyrazem przekonania, że jest to tylko jedna z wielu cech, które można przypisać człowiekowi, a nie własność go definiująca. Oczywiste jest bowiem, że pomnik na Žižkovie, kolumna na Trafalgar Square czy skromny posąg w parku na warszawskiej Woli stawiają nam przed oczami wybitnych dowódców. Postaci  Johna Miltona, Francisca Goi,  Ludwiga van Beethovena, Sary Bernhardt, Fridy Kahlo, Vincenta van Gogha, Itzchaka Perlmana, Thomasa Quasthoffa, Evelyn Glennie, Franklina D. Roosevelta, Hellen Keller, Raya Charlesa, Stephena Hawkinga, Władysława Strzemińskiego czy Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej przywołują wybitne dzieła literackie, malarskie, muzyczne, kreacje sceniczne, doskonałe wykonania, osiągnięcia polityczne, społeczne i naukowe. [pełny tekst]

print