Plebiscyt „Słowo roku 2018”: marzec — HANDEL i ZAKAZ HANDLU

Najbardziej kluczowe słowa marca, które odzwierciedlają najważniejsze tematy w prasie, to  (rocznica Marca ‘68), (ustawa degradacyjna), (próba otrucia podwójnego rosyjsko-brytyjskiego szpiega), dyplomaci (dyplomatyczne konsekwencje tego zamachu), (zakaz handlu w niedzielę), (projekt ustawy zaostrzającej prawo aborcyjne) oraz premie (dla rządu).

Wykres częstości względnej wyrazu „” w 2018 r. (styczeń-grudzień).

 

W ostatnim miesiącu handel i wyrazy pokrewne występują w prasie w kontekstach zakaz handlu, niedziela handlowabez handlu oraz centrum handlowe (to ostatnie połączenie pojawia się także w kontekście tragicznego pożaru w Rosji). W kolokacjach (skojarzeniach) Narodowego Korpusu Języka Polskiego, które obejmują przedział czasowy ostatnich stu lat, handel jest zwykle zagraniczny, państwowy, wolny, detaliczny. Częsty jest, o dziwo, handel narkotykami, oczywiście nie w rzeczywistości pozajęzykowej, ale rzadkie słowo narkotyk wyjątkowo często łączy się z wyrazem handel, więc wyszukiwarka kolokacji wskazuje to połączenie jako bardzo ważne.

W kontekście zakazu handlu wypada dodać, że polskie zakazać wywodzi się z rdzenia kaz– ‘mówić’. Przedrostki zmieniające znaczenie różnych działań wykonywanych słowami (tzw. aktów mowy) zmieniały się w historii często. Zamiast dzisiejszego zakazać kiedyś mówiono przekazać lub zapowiedzieć. I odwrotnie: jeszcze w Słowniku warszawskim (1900-1927) zakazać znaczyło ‘zapowiedzieć’ lub ‘zamówić’ (drugie znaczenie do dziś podstawowe w rosyjskim). [pełny tekst]

print