Słowa dnia między 1 a 7 lipca 2019 roku

W omawianym tygodniu w polskich tekstach informacyjnych wyższą frekwencją niż zwykle cechowały się formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników: grad – burze z gradem, ostrzegać przed gradem, opady gradu, przykryć Guadalajarę (Meksyk) półtorametrową warstwą gradu; burza – rozpętać się / nadejść / pojawić się (burze), gwałtowne burze z gradem, burza gradowa, ostrzegać / ostrzeżenie przed burzami (RCB, łowcy burz), podjąć interwencje w związku z burzami (strażacy); też: iść jak burza po nominację Demokratów, burza mózgów, wywołać burzę w mediach społecznościowych, upał – czas / efekt upałów, upały coraz groźniejsze, upały przeszkadzają / męczą, potrzebować pomocy w upały, ostrzegać przed upałami, poradzić sobie z upałami; wiatr – silny wiatr, ostrzegać przed silnym wiatrem, towarzyszyć (wiatr – burzy); lotnisko –  kierunki / połączenia / start z lotniska, europejskie lotniska, pracownicy lotniska, utknąć na lotnisku, znakomita passa krakowskiego lotniska; woda – stan / brak / dostawy wody, popisy / odpoczynek nad wodą – 2, woda przebadana, preferować chłodne wody (dorsz), zatrzymywać wodę (drzewa), wskoczyć do wody, wydobyć z wody, nie dać wody,  ciepła / czysta woda, bez ciepłej wody, zejść pod wodę, wpłynąć na czyjeś wody; drzewo – duże / powalone / przycięte drzewa, postawić na drzewa, wycinka drzew, obrona drzew; szczyt – fiasko / dogrywka szczytu w Brukseli, zawiesić szczyt UE, blokada na szczytach UE, margines szczytu, szczyt listy, powrót na szczyt, godziny szczytu; stanowisko – wspólne stanowisko, pakiet wysokich stanowisk, unijne stanowiska, kandydat na jakieś stanowisko, zmiana / zastąpić kogoś na jakimś stanowisku, objąć jakieś stanowisko, zmienić stanowisko, wykluczyć kogoś z najważniejszych stanowisk, odwołać kogoś z jakiegoś stanowiska, zastąpić kogoś na jakimś stanowisku, dostać nowe stanowisko w rządzie, wygrać nabór na jakieś stanowisko, obsadzenie / podział unijnych stanowisk, wybór Ursuli von der Leyen na stanowisko szefowej KE,  najważniejsze / unijne / kluczowe stanowiska, porozumienie w sprawie stanowisk, powołać na stanowisko, odejść ze stanowiska, objęcie stanowiska – 3; wakacje – wakacje gdzieś, całe wakacje, do końca wakacji, sobota wakacji, wakacje z rakietą, wakacje all inclusive / welcome to, całe wakacje, zamienić wakacje w koszmar, wystartować w wakacje, droga na wakacje, spokojne wakacje, wyjazdy na wakacje, polecieć / ruszać na wakacje, czas / niedziela wakacji, darmowe / długie wakacje, zagrać w ciągu wakacji, wymarzone wakacje, wakacje dla dzieci, godziny otwarcia czegoś w wakacje, poczuć się jak na wakacjach, wybierać się / (nie) jechać na wakacje, zabierać coś na zagraniczne wakacje, planować wakacje nad morzem, zaplanować coś na okres wakacji – 4; lato – porabiać coś latem, propozycja na lato, całe lato; rząd – symbol czyichś rządów, rządy prawa, zaprzysiężenie rządu, zająć się czymś (rząd); wybór – wybór kandydatów / szefowej / pań / szefa PE / nowych władz UE / warsztatów, nietypowy / duży wybór, oczywisty / pierwszy wybór, kryteria wyboru, wersja do wyboru, krytykować czyjś wybór, przesądzić czyjś wybór, zapewnić wybór na gospodarza igrzysk – 2; parlament – kandydowanie do parlamentu, David Sassoli nowym szefem Parlamentu Europejskiego, Ewa Kopacz wiceprzewodniczącą PE; szefowa – stanowisko / wybór szefowej KE; matura – wyniki tegorocznych matur / matury 2019, zdać / zaliczyć / oblać maturę, nie zdać matury, matura zdana śpiewająco, zdawalność matur; maturzysta – tegoroczni maturzyści poznali wyniki, x% maturzystów zdało maturę / nie zdało matury; dojrzałość – egzamin / świadectwo dojrzałości; radny –  radny X, pomysł / wypowiedź radnego, radni miejscy / sejmiku / klubu, radni podjęli decyzję / przegłosowali / odrzucili wniosek;  egzamin – tegoroczne egzaminy maturalne, egzamin dojrzałości, poznać wyniki swoich egzaminów; festiwal –  gdyński / starosądecki / europejski festiwal, organizować festiwal, start / inauguracja festiwalu, x edycja festiwalu, x festiwali, przygotowania do festiwalu, uznać festiwal x za imprezę podwyższonego ryzyka, festiwal rozgości się gdzieś / upłynie pod znakiem czegoś, festiwal reportażu; też w nazwach własnych: Pol’and’Rock w Kostrzynie, Non-Fiction, Animator, Letnie Tanie Kinobranie, Retro Częstochowa, Gdynia Design Days, Ogólnopolski Festiwal Radosnych Serc, EtnoKraków/Rozstaje, Międzynarodowy Festiwal Artystów Ulicy „Ulicznicy”, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, Festiwal Teatralny w Avignonie; piknik – piknik rodzinny / w parku / na Starym Mieście, Piknik Lotniczy, piknik towarzyszy otwarciu czegoś; prokuratura –  krakowska / konsekwentna prokuratura, rzecznik prokuratury, litość prokuratury, zagrożona niezależność prokuratury, ruch prokuratury, usłyszeć zarzuty / potwierdzenie doniesień w prokuraturze, doprowadzić kogoś do prokuratury, aresztować kogoś na wniosek prokuratury, prokuratura zainteresowała się czymś / zajęła się kimś, czymś / postawiła zarzuty komuś / stwierdziła / ustaliła / bada / oskarżyła / zagrała z kimś / nabrała wody w usta; równość – Marsz Równości, zapewnić równość wszystkim Polakom; wycieczka –  opiekun wycieczki, weekendowe / interesujące wycieczki, sprzedaż wycieczek, wycieczka czyimiś śladami, podsumowywać / kupować wycieczki; zabójstwo – podwójne / brutalne zabójstwo, zarzut / sprawa zabójstwa, oskarżyć o zabójstwo / o usiłowanie zabójstwa, przyczynić się do zabójstwa, zabójstwo X-a; wybuch – tragiczny / nocny wybuch gazu, wynik wybuchu gazu, świadek wybuchu gazu, kobiety od wybuchu gazu, zatrzymania po wybuchu gazu / zatrzymać kogoś w związku z wybuchem gazu, dojść do wybuchu gazu, celowo doprowadzić do wybuchu gazu, ewakuować mieszkańców po wybuchu gazu; gaz –  wybuch gazu / butli z gazem; konwencja – konwencja programowa PiS,  kolejna / weekendowa konwencja programowa, koniec konwencji (PiS w Katowicach); też: europejska konwencja praw; wstrząs –  najsilniejsze wstrząsy od 20 lat (Kalifornia), wstrząs w kopalni (Polkowice); ziemia –  potężne / najsilniejsze od dwóch dekad trzęsienie ziemi (Kalifornia), polska / podlaska ziemia, ukryć część budynków pod ziemią, odpady pomieszane z gruzem i ziemią, trawniki kosić do ziemi; opieka –  opieka starszych, lepsza / całodobowa opieka z powodu wieku, objąć opieką medyczną / duszpasterską i administracyjną, brak opieki lekarskiej; też w nazwach własnych: Ekumeniczna Stacja Opieki, Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami; koalicja – Koalicja Obywatelska i Samorządowców, start kampanii wyborczej koalicji KO-PO, sztab wyborczy koalicji; osiedle –  wzorcowe / luksusowe / kolejne / każde osiedle X / osiedle premium, historyczny moment na osiedlu, budować osiedla gdzieś, nowe / północne osiedla X; sztab – sztab wyborczy; uran –  lekko wzbogacić uran, deklaracja dotycząca wzbogacania uranu, przekroczyć limit / zwiększyć produkcję wzbogaconego uranu, rozpoczynać wzbogacanie uranu powyżej poziomu ustalonego w porozumieniu nuklearnym / powyżej pułapu wyznaczonego przez umowę nuklearną;
  • przymiotników: silny – silny wstrząs, bardzo / ekstremalnie silny wiatr / burza, zerwać się (silny wiatr); też chcieć silnej UE; państwowy – państwowa stocznia / spółka, media państwowe; krakowski – krakowski sąd / szpital / satelita / radny; unijny –  łamanie unijnych zasad, dostać unijną dotację, obsada unijnych stanowisk, unijne pieniądze; europejski – europejskie finanse / miasta i w nazwach własnych typu: Komisja Europejska, Parlament Europejski; egzaminacyjny – Centralna Komisja Egzaminacyjna; wakacyjny – wakacyjny cykl koncertów / imprez, wakacyjna tradycja / przygoda / Scena Letnia, wakacyjne cięcia / remonty szkół; tegoroczny – tegoroczny egzamin dojrzałości / festiwal / maturzysta, tegoroczna matura / edycja open’era; programowy – rada / konwencja programowa, kongres programowy; włoski – włoski dziennik, włoskie media, włoskie jezioro / Dolomity, włoska telewizja / organizacja pozarządowa; przedterminowy – przedterminowe wybory parlamentarne w Grecji; nuklearny –  bomba nuklearna, złamanie (przez Iran) porozumienia nuklearnego z 2015 roku / układu nuklearnego / umowy nuklearnej; parlamentarny – przedterminowe wybory parlamentarne (w Grecji; zwycięskie dla konserwatystów), termin wyborów parlamentarnych, wygrać wybory parlamentarne (konwencja wyborcza PiS w Katowicach)
  • czasowników: zdać – zdać egzamin dojrzałości / maturę, nie zdać matury / egzaminu dojrzałości; kupować – kupować igrzyska / wygodę / drogi samochód / wycieczki / coś na własność; zginąć – zginąć na miejscu, zginąć gdzieś (w jeziorze / w głębinach), zginąć przez nieszczęśliwy wypadek / przez swoją pasję; wzbogacać / wzbogacić – wzbogacać / wzbogacić uran;
  • imion i nazwisk: Frans Timmermans, Ursula von der Leyen, Christine Lagarde, † Sebastian Marczewski, 
  • innych nazw własnych i skrótowców: 500+ – wniosek o 500+ na pierwsze dziecko; Bałkany – Szczyt Bałkanów Zachodnich w Poznaniu; Open’er – Open’er Festival 2019, koncerty na Open’erze, porównywać Open’er do światowych imprez; Iran – ogłosić / ogłaszać zwiększenie produkcji wzbogaconego uranu powyżej poziomu przewidzianego w porozumieniu nuklearnym z 2015 roku (Iran), zdać raport z działań Iranu, wzywać do natychmiastowych sankcji na Iran; Grecja – wygrać wybory parlamentarne w Grecji (Nowa Demokracja), żegnać się z władzą w Grecji (Siriza);
print