Słowa dnia między 13 a 19 stycznia 2020 roku

Podziel się

W omawianym tygodniu w polskich tekstach informacyjnych częściej niż zwykle wystąpiły formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników: orkiestra –  Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, lider / wolontariuszka / wolontariusz / sztab / edycja // wtargnąć na scenę Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, wesprzeć Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, uśmiechnięta orkiestra Owsiaka, włączyć się w Orkiestrę, przekazać ileś złotych na Orkiestrę, rekordowa Orkiestra; finał – 28. / Finał WOŚP gdzieś, 1/8 finału turnieju; rekord –  kolejny / nowy rekord gdzieś, (po)bić / własny / kolejny / rekord, mieć / znów / rekord, iść / pójść / pracować na rekord, paść (rekord), rekord frekwencji, rekord na skalę światową; celibat –  chodzić o celibat, Brazylia warta celibatu, celibat duchownych (katolickich), bronić celibatu księży, Benedykt XVI i kardynał Sarah w obronie celibatu; nominacja – ogłosić nominacje do Oscara / Oscarów 2020, uzyskać nominację, otrzymać ileś nominacji / nominacje w iluś kategoriach, „Boże Ciało” z nominacją do Oscara, wycofywać się z wyścigu o nominację Partii Demokratycznej; pomoc –  Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, włączyć się w pomoc dla Australii, szybka pomoc, prosić o pomoc, korzystać z pomocy, x dolarów na pomoc przyrodzie, ruszyć komuś na pomoc, pomoc społeczna; zestrzelenie – nagranie z zestrzeleniem ukraińskiego samolotu, ukarać winnych zestrzelenia samolotu pasażerskiego ukraińskich linii lotniczych, podejrzani w związku z zestrzeleniem samolotu, ukarać wszystkich (winnych) za zestrzelenie samolotu, aresztowania / w sprawie zestrzelenia boeinga / w związku z przypadkowym zestrzeleniem boeinga; ferie – ferie w deszczu, zapraszać na ferie w kinie, ferie 2020, rozpocząć się (ferie), nie otworzyć gotowej drogi mimo ferii, jechać na ferie, największe lodowisko w X nieczynne na feriach, ferie zimowe, drożeć drastycznie (cena wyjazdu na mazowieckie ferie); senator –  kłopotliwy senator, zatrzymać byłego senatora PiS, były senator PiS w rękach CBA, afera korupcyjna związana z senatorem PiS, odbyć się z inicjatywy senatora, senator X, kosztować państwo x-krotnie więcej niż czyjaś willa (utrzymanie pana senatora Grodzkiego), senator X – czyjś kontrkandydat, stanąć w obronie Tomasza Grodzkiego (pięćdziesięciu senatorów RP), senatorowie RP / niezależni / czyiś, senator X – 2; praworządność – parlamentarny zespół obrony praworządności, stawać w obronie praworządności w Polsce, przygotowywać raport / dyskusja o praworządności w Polsce; linia – linia: tramwajowa / autobusowa / kolejowa / inna // frontu, linie lotnicze, trzy linie, ciąć linie; stan – wniosek o Trybunał Stanu dla Mariana Banasia, być w stanie / coś zrobić (ludzie) / przetrwać (niesporczaki), orędzie o stanie państwa, wydalić kogoś ze stanu kapłańskiego, stan nietrzeźwości, stan Platformy Obywatelskiej, nie być w stanie rozwiązać jakichś problemów, postawić kogoś w stan gotowości stan X (w Indiach); sędzia – popełnić grzech śmiertelny (sędziowie), karać sędziów za ochronę praworządności, sędzia X, nowy skład sędziów PKW, ustawa / dyscyplinująca sędziów / represyjna wobec sędziów, spór o sędziego X, jacyś sędziowie, Zgromadzenie Przedstawicieli Sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu, sędzia TK, sędzia Krystian Markiewicz, skromny sędzia z Katowic, sędzia z Poznania, mieć prawo i powinność publicznej obrony naszej wspólnej przestrzeni prawnej (europejscy sędziowie), zemrzeć / nie żyć (46-letni sędzia Trybunału Konstytucyjnego – Grzegorz Jędrejek), olsztyński sędzia, trup w szafie sędziego,sędziów trzeba eliminować, popierać protesty sędziów (niemal co drugi Polak), musieć zrozumieć coś (sędziowie, zdaniem Andrzeja Dudy), nie uznać gola / musieć przerwać walkę (sędziowie) – 2; komisja – Komisja Wenecka, Komisja Europejska, komisja: licencyjna / sejmowa / polityki społecznej i rodziny / konstytucyjna, Komisja Nadzoru Finansowego; staż –  staż pracy, darmowy / nieodpłatny staż, minimalne wynagrodzenie za staż, uprawniać do odejścia z pracy (staż); pył –  szkodliwe pyły PM 2.5 i PM 10, przekroczenie poziomu alarmowego pyłu PM 10 gdzieś, poziom pyłów zawieszonych w powietrzu gdzieś, stężenie pyłu, trujące pyły nad jakimś miastem, zanieczyścić powietrze (pyły), przekroczyć kilkukrotnie normy pyłu; smog – walka ze smogiem (pomiary zanieczyszczeń m. in. smogobusem), omijać szczęśliwie Trójmiasto / opanować gdańskie Dolne Miasto i Wrzeszcz / wypełnić miasto / dusić region // Polskę (smog), być całe w smogu (jakieś miasto), rekordowy / smog gdzieś, wyczuwać a nawet widzieć smog; mgła – poranne mgły, ostrzegać przed gęstą mgłą gdzieś, opóźnić się przez mgłę i oblodzenie trakcji (pojazdy komunikacji miejskiej gdzieś), komplikować podróże pasażerów / paraliżować ruch samolotów / spowić jakiś teren / wypełnić miasto (gęsta / mgła); powietrze – fatalne / bardzo złe powietrze w kraju, fatalna / bardzo zła jakość powietrza gdzieś, rekord poziomu zanieczyszczenia powietrza, przekraczać przyjęte normy (poziom pyłów w powietrzu), pogorszyć się w piątek / być złej jakości / bardzo zanieczyszczone powietrze, kontrolować powietrze gdzieś (smogobus),wzrosnąć w powietrzu (poziom pyłów); ustawa –  nowelizacja ustawy o sądach, uchwalić ustawę, procedura z jakiejś ustawy, nie poprzeć noweli ustaw sądowych, Senat przeciw noweli ustaw sądowych, nowa ustawa o KRS, ustawa: naprawcza / represyjna / dyscyplinująca sędziów / kagańcowa / kontrowersyjna; transfer – potwierdzić transfer, być bliskim transferu do X, walczyć o transfer, pomóc w kolejnym wielkim transferze, skrytykować kogoś za transfer X-a, sprawa transferu X-a, przeprowadzić drugi / hitowy / najciekawszy transfer, naciskać na transfer, opcja transferu definitywnego; konkurs – nagroda w konkursie „Wielki Test Wiedzy o Rzeszowie” (w 666 (sześćset sześćdziesięciosześciolecie) miasta), sobotni / kolejny konkurs, stanąć na podium w jakimś konkursie, podobać się dzieciom (konkursy), punktować w konkursie, konkurs drużynowy, zwyciężać konkurs, x. edycja jakiegoś konkursu, lecieć po siódme z rzędu podium w konkursie Pucharu Świata (w skokach narciarskich), pójść na konkurs (x tysięcy złotych), zaliczyć najlepszy konkurs, przygotować się na tegoroczny konkurs, ogłosić konkurs, skład jakiejś reprezentacji na konkurs jakiś gdzieś, wystąpić w konkursie, wygrać konkurs / w konkursie, seria próbna przed konkursem, jakiś konkurs, zająć któreś miejsce w jakimś konkursie, dopuścić kogoś do konkursu na koncepcję jakiegoś pomnika, przygotowywać do konkursów – 2; obrońca – prawy / boczny / kontuzjowany / łotewski obrońca, obrońca reprezentacji, x-letni obrońca, sprowadzić jakiegoś obrońcę, trafić do drużyny (obrońca); obrońca zwierząt, być czyimś obrońcą (w sprawie); wysokość – tytuł jego/jej królewska wysokość, spaść z dużej / x metrów / wysokości, droga na wysokości X (jakiejś miejscowości), mieć budżet w jakiejś wysokości, wysokość najniższej emerytury gdzieś, opublikować dane na temat wysokości emerytur; puchar – rozgrywki o jakiś puchar, wygrywać kolejne puchary, Puchar: Polski / Kontynentalny / Świata, Puchar Kontynentalny / Narodów / Świata – 2; kandydat – kandydat na przewodniczącego / szefa PO, ogłosić kandydatów, Bosak i Biedroń kandydatami na prezydenta Polski, promować kandydata na swoje miejsce, Robert Biedroń kandydatem / Lewicy / SLD / na prezydenta Polski, wybrać kandydata na prezydenta, być lepszym kandydatem w wyborach prezydenckim, wskazać kandydata, czołowy kandydat, pierwszy kandydat do czegoś, poprzeć Roberta Biedronia jako kandydata Lewicy na prezydenta Polski, , kandydat na posła / na prezydenta, nie rozpatrywać innego kandydata; rocznica – 700. rocznica koronacji króla Władysława Łokietka, centralne obchody 157. rocznicy wybuchu powstania styczniowego, obchody rocznicy urodzin Wincentego Witosa, świętować setną rocznicę odzyskania niepodległości (Toruń), upamiętniać jubileusz 100. rocznicy powrotu Torunia do wolnej Polski, huczne obchody 100. rocznicy powrotu Bydgoszczy do Polski, 60. rocznica podpisania traktatu o bezpieczeństwie (USA i Japonia), ważna rocznica;
  • przymiotników: świąteczny –  Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, okres świąteczny; lotniczy –  lotniczy: bilet / port, lotnicza bomba, lotnicze paliwo, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, jakieś linie lotnicze; dyscyplinarny – Izba Dyscyplinarna SN – nie sąd, rzecznik dyscyplinarny / sędziów / od Ziobry; wenecki – Komisja Wenecka;
  • czasowników: zebrać – zebrać / pieniądze / ileś gdzieś (wolontariusze), zebrać się (mieszkańcy); zestrzelić –  omyłkowo zestrzelić maszynę (rakieta); wypożyczyć – wypożyczyć kogoś (zawodnika); wyglądać – wyglądać niebezpiecznie (kolizja), wyglądać podobnie gdzieś / na przegraną (sytuacja), wyglądać jakoś od nowego roku (segregacja odpadów gdzieś), móc wyglądać (życie niejednej Polki), wyglądać jakoś: styczeń w Warszawie / ulice / Bródno 900 lat temu / sieć pedofilii w Legionie Chrystusa / nowa strefa gastronomiczna gdzieś; pokonać –  pokonać kogoś / w jakichś derbach / w ostatniej turze wyborów / w finałowym starciu, pokonać ileś do iluś po pasjonującym meczu / po horrorze / jakąś drużynę, udać się pokonać komunę, pokonać X-a (Y); wybrać –  wybrać kogoś / do czegoś // kogoś na kogoś // coś, móc / wybrać się dokądś, na przykład: wybrać: X-a do jakiegoś grona / nowe władze / dyrektora w konkursie / czyjegoś następcę / jednomyślnie kandydata na prezydenta Polski // fast-fooda / drogerię, wybrać się na sanki / do bistro;
  • imion i nazwisk: Jan Komasa, Tomasz Grodzki, † Paweł Adamowicz, Zbigniew Ziobro, Magdalena Biejat, Władimir Putin, Krzysztof Bosak, Andrzej Duda;
  • innych nazw własnych i skrótowców: WOŚP (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy) – 28. Finał / WOŚP / 2020, strzec porządku w czasie WOŚP, sztab WOŚP, najdroższe Złote Serduszko WOŚP 2020, obrażać inicjatywę WOŚP, wolontariuszka WOŚP, zebrać ileś na WOŚP, dbać o WOŚP; Oscar  – nominacje do Oscara, pogratulować twórcom filmu „Boże Ciało” nominacji do Oskara, „Boże Ciało” Jana Komasy z nominacją, nominować „Boże Ciało” do Oscara, uzyskać nominację do Oscara, „Boże Ciało” z / szansą na Oscara / nominacją do Oscara; Australia – zbiórka na pomoc zwierzętom w płonącej Australii / na rzecz ratowania zwierząt w Australii, dym z Australii, pożary buszu w Australii, mieć kłopoty z produkcją (winnice w Australii), zastrzelić pięć tysięcy wielbłądów w Australii, zrobić w Warszawie drugą Australię, trwać w Australii (pożary), zmagać się od miesięcy z pożarami (Australia), sąd / ulewa w Australii, pożary buszu w Australii 2020, płonąć / nie doświadczyć takich pożarów od dekad / móc stać się gorącą i suchą – niezdatną do życia (Australia), okazać solidarność z ofiarami pożarów w Australii – 2; Senat – marszałek / wicemarszałek Senatu, afera w Senacie, eksperci w Senacie, zorganizować konsultacje społeczne / przygotowywać ustawę naprawczą / poprawiać sejmowe ustawy (Senat),  bronić w Senacie ustawy kagańcowej, atak na marszałka to atak na cały Senat, wyrażać solidarność i pełne poparcie dla marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego / zrobić coś z ustawą dyscyplinującą sędziów, procedować ustawę (Senat), połowa Senatu, afera / remis w Senacie, zagłosować kiedyś w Senacie (USA), Senat jednogłośny, marszałek / były marszałek / wicemarszałek Senatu, Senat przeciw / za odrzuceniem noweli ustaw sądowych, działa skierowane przeciwko marszałkowi Senatu, wojować z marszałkiem Senatu, wybrać Kwiatkowskiego i Zdrojewskiego na członków KRS / poprzeć specustawę o ASF / ogłosić projekt ustawy naprawczej sądownictwo / mieć pomysł na KRS / wyrażać jednogłośnie głęboki sprzeciw wobec działań Putina (Senat) – 3; Jerozolima – nieobecność prezydenta Dudy w Jerozolimie, popierać decyzję Dudy o nieobecności w Jerozolimie, konferencja w Jerozolimie, nie jechać na rocznicę obozu Auschwitz-Birkenau do Jerozolimy, okalać Stare Miasto w Jerozolimie, nowy odcinek XVI-wiecznych murów w Jerozolimie otwarty, palestyńskie domy w Jerozolimie, przedstawić polską wersję historii w Jerozolimie, przedstawić polski punkt widzenia podczas Światowego Forum Holokaustu w Jerozolimie na temat podejścia Rosji do II wojny światowej; Polak – współpraca NKWD i Gestapo przeciw Polakom, trzech Polaków na boisku, Polacy za granicą, mieć problemy (Polak), punktować (trzech Polaków), wróżyć Polakowi wielką karierę, Polak gdzieś, pokonać kogoś / wygrać sobotni konkurs Pucharu Świata (Polak), X najskuteczniejszym Polakiem w historii jakichś rozgrywek, rozgromić ekipę Polaków, 80. rocznica pierwszych deportacji Polaków na Sybir, trafić w którejś minucie meczu (Polak), x-letni Polak, pytać o Polaka, uważać coś (ponad połowa Polaków), Elżbieta Polak, zwykły Polak, pójść na emeryturę (Polacy), pechowe głosowanie Polaka; Tatry –  tragiczne wypadki w Tatrach (śmierć dwóch osób), tragedia w Tatrach, pokrywać Tatry (lodoszreń);