Słowa dnia między 14 a 20 sierpnia 2017 roku

Podziel się

W drugim pełnym tygodniu sierpnia br. w polskich tekstach informacyjnych częściej niż zwykle występowały formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników pospolitych: nawałnica – w połączeniach: kolejna ofiara nawałnic, ofiary śmiertelne spowodowane nawałnicą, zaangażować się w pomoc dla mieszkańców Pomorza poszkodowanych przez nawałnicę, liczyć/szacować straty po nawałnicy, tragiczny bilans nawałnicy, (ogłosić) stan klęski żywiołowej po nawałnicy, usuwanie szkód po nawałnicach, usuwać awarie i zniszczenia wywołane ostatnimi nawałnicami, miejsca dotknięte nawałnicąweekendowa/piątkowa nawałnica, wielka nawałnicaniszczycielskie / katastrofalne nawałniceuzyskać pełne odszkodowanie po nawałnicy, udzielić wsparcia materialnego ofiarom nawałnic, przygotować się na nawałnice, o nawałnicach: przetoczyć się przez Polskę, rozporządzenie zwalniające z podatku od darowizn poszkodowanych w nawałnicach – 6; wojsko – w połączeniach typu: skierowanie wojska do pomocy strażakom (w związku z usuwaniem skutków nawałnic), wziąć udział w obchodach święta Wojska Polskiego (pisane również w całości wielkimi literami: Święto Wojska Polskiego), kolumna chwały Wojska Polskiego w centrum Warszawy (w związku z informacją o nowej inicjatywie ministra obrony), uroczystość wręczenia wyróżnień oraz awansów żołnierzom i oficerom Wojska Polskiego, akcja wojska w Pomorskiem, o wojsku: zaangażować się w pomoc mieszkańcom, włączyć się w zabezpieczenie i usuwanie skutków nawałnic, być w ciągłej gotowości do udzielania pomocy, przyjść z pomocą, ruszać na pomoc – 2; zwierzchnik – w różnych kontekstach w związku z wydarzeniami z kraju i ze świata: złe zarządzanie służbami mundurowymi przez politycznych zwierzchników (w związku z informacjami o wypowiedziach skrajnej prawicy w kontekście zamieszek w Charlottesville), wrócić do roli zwierzchnika sił zbrojnych / bycia zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP; strażak – w różnych kontekstach w związku z informacjami z kraju i ze świata – o strażakach: interweniować, uczestniczyć w usuwaniu szkód, kontynuować walkę z pożarem, greccy/hiszpańscy strażacy; las – w nazwie własnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego „Lasy Państwowe” i w różnych kontekstach w związku z informacjami z kraju i ze świata: dziesiątki tysięcy hektarów zniszczonych lasów, zniszczyć gigantyczne połacie lasu, patrolować las, uporządkowanie lasu po nawałnicy, sprzątanie zniszczonych lasów, plan urządzania lasu, pożary lasów (w związku z informacjami z Grecji i Hiszpanii); burza – w połączeniach typu: gwałtowne burze z gradem, ofiary burzy, bilans burz, sprzątanie po burzach, burze z opadami i gradem, o burzach: nawiedzić, przemieszczać się / przesuwać się – 2; święto (często pisane wielką literą jako część nazwy własnej, nie zawsze zgodnie z zasadami ortograficznymi) – w połączeniach typu: obchody/uroczystości święta (także: Święta) Wojska Polskiego, parada/defilada wojskowa z okazji święta Wojska Polskiego, „wielkie święto wiktorii w Bitwie Warszawskiej”, „święto przełomu w wojnie polsko-bolszewickiej”, „święto naszej wielkiej dumy z naszych wartości, oręża i postawy” (z przemówienia prezydenta Andrzeja Dudy w Warszawie), święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, obchody Święta Czynu Chłopskiego w Tarnowie, Święto Konia Arabskiego – 2; obchód – w połączeniach typu: uroczyste/wojewódzkie/wtorkowe obchody święta/Święta Wojska Polskiego, obchody święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, obchody religijne; bitwa – w połączeniach typu: inscenizacja/rekonstrukcje Bitwy Warszawskiej, rocznica Bitwy Warszawskiej, lokalizacja muzeum/Muzeum Bitwy Warszawskiej, przełomowa bitwa, szlak bitwy; żołnierz – w połączeniach typu: złożyć wieniec przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie, nasi żołnierze, żołnierz polski, być żołnierzem wolności, wręczyć żołnierzom odznaczenia, medale i awanse; stadnina – w połączeniach typu: byli/odwołani szefowie stadnin w Janowie Podlaskim i Michałowie, prywatne/państwowe stadniny, 200. rocznica powstania stadniny w Janowie Podlaskim, jubileusz stadniny, osiągnięcia stadniny; aukcja – w połączeniach typu: wyniki ostatniej aukcji koni arabskich w Janowie Podlaskim, przychody z aukcji, prestiż aukcji Pride of Poland w Janowie Podlaskim, rozszerzyć imprezę/formułę [pokazu – red.] o aukcję; drewno – w połączeniach typu: i, roczne pozyskanie drewna, kupować drewno świerkowe pochodzące z prowadzonego obecnie wyrębu w Puszczy Białowieskiej (w związku z informacjami o apelu o bojkot konsumencki), protestować przeciwko wycince i wywózce drewna z Puszczy Białowieskiej wbrew postanowieniu o natychmiastowym jej wstrzymaniu; koń – w połączeniach typu: aukcja/pokaz koni arabskich, rynek koni arabskich, stolica konia arabskiego, polskie rasy koni; furgonetka – w połączeniach typu: zamach z użyciem furgonetki, rozpędzona furgonetka, kierować furgonetką, terrorysta za kierownicą furgonetki – 2; zamach – w połączeniach typu: zamach terrorystyczny w Barcelonie, ofiary zamachu, solidaryzować się z Hiszpanią po zamachu w Barcelonie, potępić sprawców zamachu w Barcelonie, krwawe zamachy terrorystyczne, przeprowadzić zamach, udaremnić zamach, ucierpieć w zamachu – 4; deptak – w połączeniach typu: reprezentacyjny deptak Barcelony, znany deptak, popularny w Barcelonie deptak La Rambla; tłum – w połączeniu typu: wjechać w tłum ludzi/pieszych (w związku z informacjami o zamachu terrorystycznym); atak – w połączeniach typu: krwawy atak, ataki terrorystyczne w Katalonii, atak w fińskim Turku, atak nożownika w Finlandii – 2; terrorysta – w połączeniach typu: terroryści zabici/zastrzeleni przez policję, znaleźć się na celowniku terrorystów, współcześni terroryści, postawienie terrorystów z ISIS przed wymiarem sprawiedliwości; depesza – w połączeniu: depesza kondolencyjnaterroryzm – w połączeniach typu: walka z terroryzmem, islamski terroryzm, wzrost zagrożenia terroryzmem, (nie) ugiąć się przed terroryzmem, bać się nadreakcji na terroryzm (w związku z wypowiedzią byłego ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego w kontekście polityki migracyjnej); nożownik – w połączeniach typu: kolejny nożownik, atak nożownika w Surgut w Rosji, piątkowy atak nożownika w centrum Turku; pisarz – w różnych kontekstach i połączeniach: urodzony w Turcji pisarz, krytyczny wobec Ankary niemiecki pisarz, niemiecki oddział stowarzyszenia pisarzy PEN-Club (w związku z informacjami o aresztowaniu w Hiszpanii na wniosek władz Turcji niemieckiego pisarza Dogana Akhanlego), ulubiony styl pisarza, autoironiczne wyznanie pisarza (w związku z informacjami o śmierci Janusza Głowackiego), pisarze hiszpańskojęzyczni (w związku z informacjami o festiwalu Literacki Sopot 2017); komórka ‘najmniejsza jednostka organizacyjnaʼ – w połączeniach typu: członkowie komórki terrorystycznej, komórka związana z Państwem Islamskim; zamachowiec – w połączeniach typu: zradykalizować grupę zamachowców z Katalonii, być na liście zamachowców, spowodować niepowodzenie zamachowców; deszcz – w połączeniach typu: gwałtowne/i, powodzie wywołane przez monsunowe deszcze;
  • czasowników: potępić – w połączeniach typu: potępić rasizm oraz zwolenników supremacji białych, potępić wprost/stanowczo „białych nacjonalistów” (w związku z informacjami o krytyce prezydenta USA po jego wypowiedzi w kontekście zamieszek w Charlottesville, gdzie biały rasista wjechał autem w tłum kontrdemonstrantów, przez co spowodował śmierć uczestniczki: „Zdecydowanie potępiamy te przejawy nienawiści, bigoterii [tu: amer. bigotry ‘fanatyzm, nietolerancjaʼ – red.] i przemocy z wielu stron”), potępić przemoc w trakcie wiecu w Charlottesville (w związku z informacjami o wypowiedziach działaczy skrajnej prawicy, obwiniających władze o ofiary podczas zamieszek); wjechać ‘wjechać jakimś pojazdem w kogoś, gdzieś w celu wyrządzenia krzywdyʼ – w połączeniach typu: wjechać w policjantówtłum ludzi, wjechać rozpędzoną furgonetką na bulwar (w związku z informacjami o ataku terrorystycznym); zastrzelić – w połaczeniach typu: zastrzelić napastnika / nożownika, zostać zastrzelonym przez policję;
  • przymiotników: północny – głównie w kontekście Korei Północnej i w połączeniach typu: ewentualna interwencja wojskowa w Korei Północnej, atak na Koreę Północną, reżim Korei Północnej, kryzys w relacjach USA i Korei Północnej, wstrzymanie przez przywódcę Korei Północnej Kim Dzong Una decyzji o ataku na wyspę Guam, konflikt wygenerowany przez przywódcę Korei Północnej, propozycja uregulowania po Brexicie granicy między Irlandią a Irlandią Północną, uniknięcie powrotu fizycznej granicy pomiędzy Irlandią Północną a Irlandią – 2; polski – między innymi w połączeniach typu: święto Wojska Polskiego, żołnierz polski, polskie zwycięstwo, wielkość polskiego oręża, wojna polsko-bolszewicka; celny – w połączeniach typu: wyjść z unii celnej, utrzymywanie granic celnych, propozycje dotyczące przyszłych relacji celnych pomiędzy Wielką Brytanią a UE po wyjściu ze Wspólnoty w marcu 2019 r.; poszkodowany – w połączeniach typu: mieszkańcy poszkodowani przez nawałnice, usprawnienie wypłat pieniędzy osobom poszkodowanym w nawałnicach, pomóc poszkodowanym [użycie rzeczownikowe – red.], być osobą poszkodowaną – 2; zniszczony – w połączeniach typu: usuwanie drewna zniszczonego w nawałnicach, tereny zniszczone przez nawałnice; arabski – w połączeniach typu: 48. aukcja koni arabskich Pride of Poland w Janowie Podlaskim, pokaz koni arabskich, twórcy potęgi polskiej hodowli arabskiej; kataloński – w połączeniach typu: katalońskie władze, katalońska policja, plac Kataloński [w Barcelonie]; terrorystyczny – w połączeniach typu: zamach/atak terrorystyczny, mieć podłoże terrorystyczne (o ataku), wykluczyć terrorystyczny motyw zdarzenia / tło terrorystyczne ataku, podnieść poziom zagrożenia terrorystycznego, komórka terrorystyczna – 4; ranny – w połączeniach typu: zostać/być rannymhiszpański – m.in. w połączeniach typu: hiszpańskie władze / służby bezpieczeństwa / mediakondolencyjny – w połączeniach typu: depesza kondolencyjna, list kondolencyjny, wystosować telegram kondolencyjny, wpisać się do księgi kondolencyjnej;
  • przysłówków: seksualnie – w połączeniach typu: molestować / wykorzystać kogoś seksualnie, być przez kogoś wykorzystywanym seksualnie;
  • imion i nazwisk: † Janusz Głowacki (1938-2017, prozaik, dramaturg, scenarzysta) – w połączeniach typu: triumfalna droga Głowackiego po teatrach całego świataDogan Akhanli (niemiecki pisarz pochodzenia tureckiego) – w połączeniach typu: zapobiec ekstradycji Akhanlego do Turcji, krytyczny wobec Ankary niemiecki pisarz Dogan Akhanli (w związku z informacjami o aresztowaniu pisarza w Hiszpanii na wniosek władz Turcji);
  • nazw własnych i skrótowców: Charlottesville (miasto w stanie Wirginia, USA) – w połączeniach typu: zamieszki/zajścia/tragedia/wydarzenia w Charlottesville, potępić zamieszki w Charlottesville, rasistowski wiec w Charlottesville, miasteczko uniwersyteckie Charlottesville (miejsce wiecu skrajnej prawicy) – 2; Burkina Faso (państwo w Afryce Zachodniej) – w połączeniach typu: atak/szturm na restaurację w stolicy Burkina Faso (w związku z informacjami o ataku terrorystycznym); Wenezuela (państwo w Ameryce Płd.) – w połączeniach typu: grozić/zagrozić Wenezueli „opcją militarną”, krytyczne słowa pod adresem rządu Wenezueli, ogarnięta kryzysem politycznym Wenezuela, wenezuelscy urzędnicy oskarżani o sprzyjanie prezydentowi Maduro i podważanie demokracji w Wenezueli (w związku z informacjami o amerykańskich sankcjach); Rytel (wieś w województwie pomorskim) – w połączeniach typu: pomagać bezinteresownie poszkodowanym mieszkańcom Rytla i innych wsi w województwie pomorskim, wydać decyzję o wydzieleniu żołnierzy oraz sprzętu wojskowego do pomocy mieszkańcom gminy Rytel, wyruszyć z Warszawy do Rytla, wizyta w Rytlu k. Czerska, udać się do gospodarstw poszkodowanych w Rytlu (o wizycie premier Beaty Szydło i kilku ministrów w miejscowości zniszczonej przez piątkową nawałnicę), wieś/sołectwo Rytel, sołtys Rytla, sprzątać cały Rytel – 2; Ossów (wieś w województwie mazowieckim, położona ok. 20 km od Warszawy) – w połączeniach typu: bitwa pod Ossowem, bój z bolszewikami pod Ossowem koło Wołomina (w związku z informacjami o obchodach święta Wojska Polskiego); Funchal (główne miasto Madery) – w połączeniach typu: wtorkowe obchody religijne pod Funchal, przedmieścia miasta Funchal na Maderze (w związku z informacjami o ofiarach tragicznego wypadku podczas uroczystości religijnych); Barcelona (miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, stolica prowincji Katalonia) – w połączeniach typu: zamach/atak terrorystyczny w Barcelonie, zamach w centrum Barcelony, chcieć wysadzić najsłynniejsze/główne zabytki Barcelony– 4; Hiszpania (państwo w zachodniej Europie) – w połączeniach typu: krwawy zamach w Hiszpanii, uderzyć w Hiszpanię (o terroryzmie), solidaryzować się/łączyć się z Hiszpanią w walce z terroryzmem, napływ migrantów do Hiszpaniiakcje odwetowe przeciwko wspólnotom muzułmańskim na terenie Hiszpanii, [pisarz Dogan Akhanli] zatrzymany na prośbę tureckich władz przez policję w Hiszpanii – 3; Cambrils (miejscowość nadmorska w południowo-wschodniej Hiszpanii) – w połączeniach typu: zamach terrorystyczny w kurorcie Cambrils, terroryści zastrzeleni/zabici w CambrilsKatalonia (wspólnota autonomiczna w południowo-wschodniej Hiszpanii) – w połączeniu typu: ataki terrorystyczne w Katalonii, zradykalizować grupę zamachowców z Katalonii, siatka odpowiedzialna za dwa ataki w Katalonii –  2; Turku (miasto w południowo-zachodniej Finlandii) – w połączeniach typu: atak nożownika w centrum Turku, potępić atak w fińskim Turku; Marokańczyk – w połączeniach typu: ujawnić nazwiska trzech młodych Marokańczyków, poszukiwać 22-letniego Marokańczyka, zidentyfikować 18-letniego Marokańczyka (w związku z informacjami o atakach terrorystycznych w Hiszpanii i Finlandii).
print