Słowa dnia między 2 a 8 grudnia 2019 roku

Podziel się

W omawianym tygodniu w polskich tekstach informacyjnych wystąpiły częściej niż zwykle formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników: prezes – gabinet prezesa, była prezes, funkcja prezesa, prezes: PiS / NIK / TVP / UODO / pracowni X / stowarzyszenia X / firmy X / Sądu Rejonowego gdzieś; dymisja – zmusić kogoś do dymisji, dziś czyjaś dymisja, złożyć kiedyś dymisję ze stanowiska, czekać na czyjąś dymisję, przyjąć czyjąś dymisję, pismo z czyjąś dymisją, podać się do dymisji, czyjaś rzekoma dymisja, awantura o czyjąś dymisję, tajemnicze targi o czyjąś dymisję; hostel –  Święta w hostelu, lubelski hostel, zginąć w hostelu, znaleźć kogoś w hostelu, zamknięte drzwi hostelu gdzieś; plebiscyt – nagroda w plebiscycie na polskiego sportowca roku, plebiscyt magazynu X, plebiscyt X, traktować kogoś niesprawiedliwie w plebiscytach, wyniki plebiscytu, zająć któreś miejsce w plebiscycie, zwycięzca plebiscytu, wygrywać plebiscyt; terrorysta – powstrzymać terrorystę, walka z terrorystą, terrorysta uzbrojony w noże, ocalić ludzi przed terrorystą, rzucić się na terrorystę, uznać jakieś ugrupowania za terrorystów; piłka – piłka wodna, Złota Piłka; śledztwo – wszcząć / prowadzić / umorzyć jakieś śledztwo, zatrzymać kogoś / mówić w śledztwie, ekspresowe śledztwo w jakiejś sprawie; członek –  członek X / NATO / sztabu / rządu / grupy / zarządu / KRS / klubu; centrum – centrum: Białegostoku / Olsztyna / Krakowa / Bydgoszczy, Londynu, polityczne centrum, różne nazwy własne; metformina – metformina bezpieczna, ale ze śladowymi ilościami szkodliwej substancji – silnie trującego związku chemicznego, metformina – doustny lek przeciwcukrzycowy, nie wycofać metforminy, zostać (metformina), lek na cukrzycę metformina bezpieczny, leki z metforminą; cukrzyca – lek na cukrzycę, nie odstawiać leku na cukrzycę, chory na cukrzycę, pacjent / dziecko z cukrzycą, podawać metforminę przy cukrzycy; lek – lek na całe zło, lek niezbędny do życia, rynek leków, wydawać / leki z metforminą, lek na cukrzycę zanieczyszczony, nie odstawiać leków, przyjmować / zażywać leki, doustny lek przeciwcukrzycowy, miliony leków, produkcja leków, Europejska Agencja Leków; gruz – pod gruzami domu, móc być / móc znajdować się pod gruzami, wydobyć ciało ofiary spod gruzów, obrócić się w gruz, dwa metry gruzu, móc być pod gruzami, ludzie pod gruzami, znaleźć ciała pod gruzami, zginąć pod gruzami, przeszukiwać gruzy domu – 2; substancja – czynna / niebezpieczna / szkodliwa / trująca / rakotwórcza substancja, rozpoznać / wykryć / silnie trującą / substancję; wybuch – wybuch gazu, dojść do wybuchu, wybuch (piecyka) i pożar, wybuch gazu, sprawa wybuchu, spowodować pęknięcie w ścianie budynku (wybuch butli z gazem), środowy wybuch, dojść do wybuchu, możliwy wybuch, ofiara wybuchu – 2; mikołajki – dzień przed mikołajkami, pojechać za darmo w mikołajki, bezpłatna linia „Mikołajki”, kulturalne / miejskie mikołajki, przy okazji mikołajek, mikołajki na góralską nutę, mikołajki przed ratuszem, coś w sam raz na mikołajki, mikołajki gdzieś, w piątek mikołajki, mikołajki na stadionie, wchodzić w życie w mikołajki (przepisy), spędzać mikołajki gdzieś, mikołajki gdzieś, nowe kino w X na mikołajki, mieć cudowne mikołajki, czyjś plan na mikołajki, idealny prezent na mikołajki – książka, przygotować paczki z okazji mikołajek, obdarować strażaków na mikołajki, odbyć się (mikołajki), przyjechać gdzieś w mikołajki, kursy w mikołajki, od mikołajek korytarz życia obowiązkowy, bezpłatna linia „Mikołajki”, propozycja nie tylko na mikołajki – 2; prawybory – prawybory prezydenckie (PO, Konfederacja, USA), szykować się do prawyborów, poprzeć kogoś w prawyborach, postawić na kogoś w prawyborach, partyjne prawybory, wygrać prawybory, rywalizować z kimś w prawyborach, prawybory w PO, debata przed prawyborami, wycofać się ze startu w prawyborach, faworyt prawyborów, delegaci do prawyborów w PO skądś, odwiedzić X w ramach prawyborów, debata kandydatów, a w tydzień później prawybory, debata kandydatów w prawyborach, debata przed prawyborami, prawybory w PO 2019 / w Platformie, rozpoczynać prawybory prezydenckie (Konfederacja), zjazdy w prawyborach Konfederacji, trwać (prawybory), ubiegać się o nominację w prawyborach Partii Demokratycznej (USA), prawybory Konfederacji, lider prawyborów prezydenckich Konfederacji, prawybory prezydenckie, proces nominacyjny zwany czasami prawyborami – 3; delegat – jacyś delegaci PO, delegaci skądś, większość delegatów PO, x delegatów, nie rozkochać w sobie delegatów PO, partyjni delegaci, X delegatem do Brukseli; gaz – wybuch gazu / butli z gazem, eksplozja gazu, gaz z butli (wyciec), gaz LPG; choinka – miejska / efektowna choinka, rozświetlić choinkę gdzieś, rozbłysnąć gdzieś / świecić się / stać (x-metrowa choinka), ubierać Choinkę Darczyńców 2019, akcja Choinka Dobroczyńców, pokazać swoją choinkę, przyozdobić choinkę świątecznymi ozdobami, wręczać coś pod choinkę, nie móc się doczekać choinki, choinki, iluminacje, widzewska choinka, dwie choinki na stadionie, 27-metrowa choinka na placu Zamkowym (Warszawa), Choinka Dobroczyńców, choinka z prezentami od jakichś dobroczyńców, znaleźć prezenty pod choinką – 2; św. Mikołaj, mikołaj – św. Mikołaj, mikołaje z prezentami, wjechać ferrari / rozdawać prezenty w tramwaju / kursować po ulicach (mikołaje, św. Mikołaj), kilkunastu mikołajów, wyręczyć św. Mikołaja, czekać na św. Mikołaja, hojny Mikołaj, spotkać Mikołaja, czekoladowy mikołaj, zatrzymać św. Mikołaja na ukraińskiej granicy, mikołaj gdzieś, akcja „Bezpieczeństwo ze św. Mikołajem”, wspomnienie św. Mikołaja biskupa, gość specjalny Mikołaj, powitać św. Mikołaja, parada mikołajów, czapa Mikołaja; jarmark – Jarmark Bożonarodzeniowy, Targi Bożonarodzeniowe, świąteczny jarmark, zaczynać się (jarmark); prezent – mieć prezenty dla wszystkich chorych dzieci, odebrać w magistracie prezenty, rozdać / rozdawać prezenty w tramwaju, dostać prezent od św. Mikołaja, przygotować prezenty, robić sobie prezenty, pokazać status i zbudować hierarchię prezentem, kupić prezent, nadać się na idealny prezent; książka – zebrać czyjeś teksty w jakiejś książce, X autor jakichś książek, czyjaś nowa książka, 10 najlepszych książek magazynu „Książki”, wynikać z książki jakiegoś pisarza, chodzić z czyimiś książkami po dużych szwedzkich wydawnictwach, tworzyć książki fotograficzne,wymieniać się książkami, zostaw książkę – weź kolejną, wybór najlepszych książek, ilustrować książki dla dorosłych, promocja czyjejś książki, książki jako kobiety, ludzie zamiast książek, Wrocławskie Targi Dobrej Książki, wielkie / czytanie książek Olgi Tokarczuk, czyjaś najnowsza książka, Śląskie Targi Książki, żywe książki, poszukiwać książek na Targach Wszystkiego Dobrego, premiera jakiejś książki, opowiadać o jakiejś książce, uratować planetę (książki), autor wielu książek, promocja czyjejś książki, autorka / autor jakiejś książki, trzecia wspólna książka, odwiedzić targi książek, pisać jakąś książkę, Wrocławskie Targi Dobrych Książek, Muzeum Książki Artystycznej, brakować książek, bez książek człowiek jak dziecko – 3; korytarz – korytarz życia (kodeks drogowy), nie kłaniać się sobie na korytarzu; wykład – noblowski wykład Olgi Tokarczuk, wygłaszać wykład w Sztokholmie, wykłady w programie Festiwalu Mezuza; debata – zetrzeć się w sobotę w debacie, zmierzyć się w partyjnej debacie, debata Kidawa-Błońska – Jaśkowiak, sobotnia debata pretendentów PO w wyborach prezydenckich, debata prawyborcza, debata bardziej o PO niż o prezydenturze, debata w procesie nominacyjnym w PO; teatr – Teatr Mały (Tychy), Gdański Teatr Szekspirowski, „Opowieść wigilijna” w teatrze, Nowy Teatr (Warszawa), Teatr Śląski (Katowice), teatr Bo Tak, częstochowski teatr – Teatr imienia Adama Mickiewicza; start – czyjś start w wyborach prezydenckich, ogłosić / zapowiedzieć start w przyszłorocznych wyborach prezydenckich; dom – dom dziecka, dom Wielkiego Brata, dom: nowy Obamów / wielorodzinny / mordercy / gdzieś, społeczny dom kultury, pożar w czyimś domu, pracować przed czyimś domem, szukać domów dla kotów, wyjść z domu, wózek przed domem, nie dotrzeć do domu / wybuchnąć w domach (pożary), znaleźć coś w domu; rodzina –  x tysięcy potrzebujących rodzin, kupić dom / poszukiwać kogoś / zacząć szukać kogoś / zginąć podczas tragedii (rodzina), polska / wielopokoleniowa / siedmioosobowa / własna rodzina, jedyna z całej rodziny, X razem z rodziną; dziecko – dom dziecka, własne dziecko, denerwować kogoś od dziecka, bez książek człowiek jak dziecko, nadal chorować (dzieci), posiłki przeznaczone dla dzieci, opieka nad młodszymi dziećmi, odebrać dziecko ze szkoły, urodzić dziecko, trener dzieci i młodzieży, dzieci z Ugandy, być dzieckiem, martwe dziecko, wziąć dziecko w ramiona, x dzieci w przedszkolu, mieć frajdę (nie tylko dzieci), zaginione dzieci, przeprowadzać dzieci przez ulicę, dla dzieci i młodzieży to egzotyczny widok (pieczenie opłatka);
  • przymiotników: trzykondygnacyjny – trzykondygnacyjny dom / budynek; mikołajkowy – mikołajkowy prezent, Mikołajkowy Przejazd Rowerowy, mikołajkowa: impreza / kulturalna / gdzieś / wyprawa do krainy Oz, mikołajkowe spotkanie / wydarzenie; świąteczny – świąteczna: atrakcja / akcja dla potrzebujących / iluminacja / dekoracja, świąteczne drzewko, świąteczny: jarmark / przysmak / specjał / prezent / nastrój / klimat / trolejbus / okres / czas / strój / zlot food trucków,  świąteczna: akcja / iluminacja / ozdoba, świąteczny: przysmak / repertuar / kiermasz / tramwaj / prezent / płot – 2; bożonarodzeniowy – jarmark / targ bożonarodzeniowy; noblowski – Komitet Noblowski, tydzień noblowski, noblowska gala, wykład noblowski, mowa / przemowa noblowska; prezydencki – przyszłoroczne / wybory prezydenckie / 2020, prawybory prezydenckie; dobry – czyjś dobry mecz, wydawać się dobrym, dobra wiadomość, dobry wybór, Wrocławskie Targi Dobrych Książek, Targi „Nasze Dobre ’19” – Smaki Pomorza i Kujaw, bardzo dobra wiadomość dla rowerzystów, lepszy bilans bramek, najlepszy: X na świecie / widok gdzieś / wynik w sezonie / sposób na coś / film, najlepsza: miłość bezwarunkowa / linia lotnicza na świecie / komedia, najlepsze miejsce, być najlepszym, jeden z najlepszych, pokazać się z jak najlepszej strony, chcieć uczyć się od najlepszych;
  • czasowników: udaremnić – udaremnić rekordowy przemyt kokainy z Kolumbii, udaremnić akt terroru;
  • imion i nazwisk: Marian Banaś, Małgorzata Kidawa-Błońska, Jacek Jaśkowiak, Angela Merkel, † Janusz Dzięcioł, Olga Tokarczuk, Szymon Hołownia;
  • innych nazw własnych i skrótowców: NIK (Najwyższa Izba Kontroli) – prezes / szef NIK, kierowca z NIK, krytykować opolskie centrum mandatowe (NIK), prezes / szef NIK, urząd szefa NIK, strona NIK – 2; Mierzeja Wiślana – przekop Mierzei Wiślanej, krytycy przekopu Mierzei Wiślanej, mówić o przekopie Mierzei Wiślanej, droga wodna przez Mierzeję Wiślaną; Londyn – bohaterski wyczyn naszego rodaka w Londynie, piątkowe popołudnie w Londynie, skromny bohater z Londynu, postanowić urządzić krwawą jatkę w Londynie, atak w Londynie, powstrzymać w Londynie uzbrojonego w nóż terrorystę, szczyt NATO w Londynie, nie spotkać się w Londynie z Johnsonem, szczyt NATO w Londynie, bohater z Londynu, ruszyć do walki z terrorystą w Londynie, zamach w Londynie, centrum / przedmieście Londynu, cały Londyn, Duda w Londynie, powstrzymać terrorystę w Londynie, atak terrorysty w Londynie, zapowiedzieć coś / świętować w Londynie, spotkanie w Londynie, wylot / przybyć / wybrać się do Londynu, północny wschód od Londynu, powstać / Bank Anglii / spotkanie / szczyt NATO / zaatakować / przebywać w Londynie, bohaterski Polak z Londynu – 3; NATO – szczyt NATO, członek NATO, 70 lat NATO, śmierć mózgu NATO, państwa NATO, wstąpić do NATO, Turcja a NATO, sojusznicy z NATO,plan NATO, kłopoty NATO, szczyt / fundamenty / przywódcy / państwa członkowskie / ekspansja / jubileusz NATO, ratować NATO, problemy w NATO, zaakceptować plany obrony Polski i państw nadbałtyckich (NATO) – 2; Szczyrk – tragedia w Szczyrku, burmistrz / centrum Szczyrku, wybuch / gazu / w Szczyrku, zawalić się w Szczyrku w wyniku wybuchu gazu, tragedia / wybuch gazu / robić przewiert / akcja ratownicza / ratunkowa / dojść do wybuchu gazu / zginąć / dramat / gruzy domu / nie użyć koparek w Szczyrku, Szczyrk w żałobie, burmistrz Szczyrku, Katarzyna ze Szczyrku, tragedia / katastrofa / trzykondygnacyjny budynek / wybuch gazu / miejsce katastrofy / ofiary katastrofy / w Szczyrku, rozegrać się w Szczyrku (koszmar), pogrążyć się w żałobie (Szczyrk) – 3; Barbórka – Barbórka 2019, świętować Barbórkę, uczelniana Barbórka, zagrać w Barbórkę, składać / złożyć życzenia górnikom z okazji Barbórki; Preszów (Słowacja) – wybuch gazu w Preszowie, 12-kondygnacyjny budynek / blok / w Preszowie, zniszczyć blok w słowackim Preszowie (wybuch gazu); Sztokholm – Olga Tokarczuk w Sztokholmie, być w Sztokholmie, wygłaszać wykład noblowski / przedstawiać esej „Czuły narrator” / w Sztokholmie (Olga Tokarczuk), siedziba Szwedzkiej Akademii Nauk w Sztokholmie, mówić / na konferencji prasowej / w Sztokholmie, odebrać nagrodę Nobla 10 grudnia w Sztokholmie; Nobel – pomijać Nobla dla Tokarczuk („Wiadomości” TVP), odebrać / odbierać / Nagrodę / nagrodę / Nobla, / w Sztokholmie / Literackiego Nobla, ceremonia wręczenia Literackiej Nagrody Nobla;