Słowa dnia między 9 a 15 grudnia 2019 roku

Podziel się

W tym okresie w polskich tekstach informacyjnych pojawiły się częściej niż zwykle formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników: wulkan – wybuch / erupcja wulkanu Whakaari, aktywny wulkan Nowej Zelandii; gaz – wyciek / wybuch / eksplozja / wydobycie gazu, ceny gazu LPG; wybuch – wybuch gazu / wulkanu, ofiary wybuchu, rocznica wybuchu II wojny światowej; fundacja – Polska Fundacja Narodowa, Fundacja „Wolne miejsce”, Fundacja Let’s go, Fundacja Obamów, fundacja Rozwój TAK – Odkrywki NIE, Fundacja imienia Zygmunta Zalewskiego, Fundacja Innowacyjny Klub Rodzica, fundacja World Monument Fund, Fundacja Wrocławskie Hospicjum dla Dzieci; nagroda – nagroda dziennikarska Grand Press, Literacka Nagroda Nobla, wyznaczyć nagrodę za informację o sprawcy przestępstwa, nagroda za reportaż, gala rozdania nagród, pokojowa Nagroda Nobla, Nagroda imienia Jerzego Giedroycia, Nagroda imienia Bohdana Tomaszewskiego, Nagroda imienia Teresy Torańskiej, Nagroda imienia Przemysława Gintrowskiego „Za wolność w kulturze” dla Muńka (Zygmunta) Staszczyka; izba – Najwyższa Izba Kontroli, Izba Gmin, Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego, Izba Administracji Skarbowej z Lublina, Izba Reprezentantów, izba niższa jakiegoś parlamentu, Izba Gmin, Izba Reprezentantów, Najwyższa Izba Kontroli, Izba Reprezentantów USA, Izba Gmin, Izba Dyscyplinarna / Izba Kontroli SN, Najwyższa Izba Kontroli, wicemarszałek izby, policyjna izba zatrzymań – 2; faza – faza grupowa, faza pucharowa, kolejna faza rozgrywek, faza grupowa / pucharowa Ligi Mistrzów, wchodzić w decydującą fazę (negocjacje w sprawie budżetu UE), faza rozgrywek / grupowa / pucharowa – 3; zarzut – usłyszeć zarzuty zabójstwa, bezpodstawne zarzuty NIK wobec czegoś, zarzuty NIK w sprawie jakiegoś programu – odwet ze strony Banasia, zarzuty dla piromana, ogłosić zarzuty wobec kogoś, bronić kraj przed zarzutem ludobójstwa, chcieć postawić komuś zarzuty, przedstawić formalne zarzuty, zarzuty śmieszne i typowo polityczne, przedstawić 55 zarzutów przewinień dyscyplinarnych, postawić x zarzutów, stawiać zarzuty napaści na tle seksualnym, odpowiedzieć na czyjeś zarzuty, aresztować kogoś pod jakimś zarzutem; awaria – awaria wodociągowa / ciepłownicza, ogromna / potężna awaria sieci ciepłowniczej, krajobraz po awarii; mistrz – Liga Mistrzów, mistrz Polski, mistrz sztuk walki, kamienica spod ręki Józefa Święcickiego w remoncie, mistrz Wrocławia; aktywistka – szwedzka aktywistka klimatyczna /ekologiczna; aktywa – ministerstwo aktywów państwowych; święto – 15 grudnia – Święto Kina, obchodzić swoje święto, podarować święta czworonogom skądś, święta – czas miłości i dzielenia się dobrem, przygotowanie do Świąt Bożego Narodzenia, spędzać święta samotnie, piątek po świętach, wielokulturowe święta, oddać drogę przed świętami, wypłacić 500 plus przed świętami, scenografia „Bajkowe święta”, czas świąt, prognoza pogody na święta Bożego Narodzenia, objąć święta, strajkować w święta (francuscy kolejarze), święta coraz bliżej, święta Bożego Narodzenia, ogólnopolskie Święto Kina, możliwość spotkania to wielkie święto, klimat świąt Bożego Narodzenia, wyczarować magię świat, koncert na święta, w święta nikt nie powinien być sam, zamówić potrawy na święta, spędzić święta w areszcie, przedłużyć święta, rodzinne / białe święta, sprzątać / weekend / przed świętami – 2; składka – płacić niższe składki na ZUS; ustrój – ustrój sądów; neutralność –  osiągnięcie / porozumienie / plan neutralności klimatycznej do 2050 roku; sędzia – weryfikacja sędziów SN według TSUE, robić dziś stan wojenny sędziom, sędziowie nie nietykalni, odpowiedzialność karna sędziów, kręcić bat na sędziów, wytoczyć ciężkie działa przeciw sędziom, sędziowie Izby Dyscyplinarnej SN, dyscyplinować sędziów, protestować (sędziowie), krakowscy sędziowie, stowarzyszenia sędziów, demonstracje w obronie sędziów, wolność / pozaorzecznicza aktywność sędziów, pacyfikować sędziów, uderzać w niezależność sędziów, bunt śląskich sędziów, sędzia X, projekt w sprawie sędziów, kwestionować status sędziego; projekt – autor projektu, album X-a to projekt jako próba poradzenia sobie z bólem po stracie bliskiej osoby, łagodny / restrykcyjny projekt ustawy / nowelizacji ustawy / zmian, projekt: PiS / budżetu / w sprawie zaniechania poboru podatku od Nagrody Nobla / tunelu pod rondem / listy leków / w sprawie sędziów, projekt „Hołownia na prezydenta”; torys – zwycięstwo torysów, poprzeć większością głosów torysa, rząd torysów; stan – stan wojenny, sekretarz / podsekretarz stanu, ktoś w ciężkim stanie po potrąceniu przez auto, stan zdrowia, być w stanie coś zrobić, trwać (jakiś stan rzeczy), stan techniczny pojazdu, życie ponad stan; platforma –  Platforma Obywatelska, PO, działacze Platformy, prawybory w Platformie, wybrać (Platforma), konwencja krajowa PO, Kidawa -Błońska kandydatem / kandydatką PO na prezydenta, platforma Netflix; choinka – choinka na Długim Targu, poszukiwać prezentów pod choinkę, ścinać choinki pod okiem leśników, choinka i dekoracje na placu Zamkowym, kupić choinkę z plantacji, choinka przyozdobiona bombkami; pociąg – kilka pociągów, nowy pociąg, nowy rozkład jazdy pociągów, tłok w pociągach, potrącić śmiertelnie kogoś gdzieś (pociąg), potrącenia pieszych przez pociągi, pociągi regionalne; spotkanie –  niedzielne spotkanie X-a z Y-iem, końcówka spotkania,organizować spotkanie, spotkanie z kimś, Europejskie Spotkania Młodych we Wrocławiu, przegrać / wygrać spotkanie, poznać tajemnice czegoś na jakimś spotkaniu, zdradzić coś po spotkaniu, spotkanie pod czyjąś wodzą, prowadzić transmisję spotkania, dotrwać do końca spotkania; porażka – ponieść którąś porażkę w sezonie / z rzędu, przepraszać za porażkę swojej partii, najwyższa porażka, seria porażek, zdecydować o porażce; szczyt – lawina na szczycie Chopok (Słowackie Tatry), szczyt klimatyczny, szczyt Domu Wedla, szczyt Rady Europejskiej, godzina szczytu, poranny i popołudniowy szczyt;
  • przymiotników: antydopingowy – Polska Agencja Antydopingowa (POLADA), Światowa Agencja Antydopingowa (WADA); normandzki – format normandzki, czwórka normandzka; prawny –  walka prawna, porządek prawny w Polsce, poziom prawny, radca prawny, Dziennik Gazeta Prawna; grupowy – faza grupowa rozgrywek, rozgrywki grupowe, faza grupowa Ligi Mistrzów – 2; literacki – literacka / Literacka Nagroda Nobla, literacki Nobel; noblowski – noblowski: tydzień / bankiet / medal / dyplom, noblowska mowa / gala; szwedzki – szwedzka aktywistka ekologiczna / klimatyczna, potop szwedzki, Akademia Szwedzka; pucharowy – faza pucharowa jakichś rozgrywek; ciepłowniczy – ogromna / potężna / awaria sieci ciepłowniczej, awaria ciepłownicza; przedterminowy – przedterminowe wybory / parlamentarne / do Knesetu; konserwatywny –  Partia Konserwatywna; papierowy – papierowy: dokument / bilet, papierowa: gazetka reklamowa / recepta, papierowe wydanie jakiejś gazety; czwartkowy – czwartkowy: poranek / ranek / wieczór, czwartkowe wybory / zajęcia; sprzeczny – być sprzecznym: z przepisami / z traktatami unijnymi / z prawami człowieka; więzienny – służba więzienna, więzienna cela, oddział więzienny; świąteczny – świąteczny przepis / prezent, świąteczna: godzina / akcja / choinka / scenografia / paczka, świąteczne: przedstawienie / spotkanie / drzewko, świąteczny: prezent / dzień / kiermasz, świąteczna:iluminacja / potrawa / gorączka / pomoc, świąteczne: drzewko / opowiadanie Olgi Tokarczuk – 2; wojenny – 38 rocznica / wprowadzenia / ogłoszenia / wybuchu / stanu wojennego, oprawcy stanu wojennego, ofiary stanu wojennego i Grudnia ’70; drużynowy – wygrać konkurs drużynowy / Pucharu Świata / w Klingenthal, drużynowy konkurs skoków; prezydencki –  prawybory / wybory prezydenckie, kampania / rezydencja prezydencka; klimatyczny – Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, szczyt klimatyczny /ONZ / w Madrycie, neutralność / katastrofa klimatyczna; chiński –  chiński nadawca państwowy, chiński dyplomata, chińska ambasada, cińska prowincja Henan, chińska pułapka na opozycję;
  • czasowników: odebrać – odebrać Nobla / dyplom / złoty medal / umowę, odebrać matce córkę, odebrać komuś życie; nominować – nominować kogoś do jakiejś nagrody, nominować coś do tytułu European Best Christmas Market; dyscyplinować – dyscyplinować sędziów – 2;
  • imion i nazwisk: Olga Tokarczuk, Szymon Hołownia, Marian Banaś, † Adam Słodowy, Tymoteusz Szydło, Greta Thunberg,  Boris Johnson, Małgorzata Kidawa-Błońska, Jacek Jaśkowiak;
  • innych nazw własnych i skrótowców: Szczyrk – Kasia ze Szczyrku, zginąć w wybuchu gazu w Szczyrku, ofiary wybuchu w Szczyrku, katastrofa / tragedia w Szczyrku, zawalenie się domu w Szczyrku; WADA (World Anti-Doping Agency – Światowa Agencja Antydopingowa) – sankcje / decyzja WADA, zawiesić / wykluczyć Rosję (WADA); Rosja – spotkanie przywódców Francji, Niemiec, Rosji i Ukrainy, zawiesić Rosję, reprezentacja / reprezentant Rosji, partnerstwo energetyczne z Rosją, premier / minister obrony Rosji, zabrać Rosji prawo startu, wykluczyć Rosję z igrzysk, sankcje dla Rosji, sprawa Rosji, bronić Arktyki wyrzutniami S-400 (Rosja), ambasada Rosji, konflikt Ukrainy i Rosji, kluby z Rosji, Białoruś i Rosja, wejść w fazę testów w Rosji; Nobel –  odebrać / odbierać / literackiego / Nobla // Nagrodę Nobla, literacka Nagroda Nobla, świętować wręczenie Nobla dla Olgi Tokarczuk, wręczyć Nagrodę Nobla Oldze Tokarczuk, dostać Nobla, laureatka Literackiej Nagrody Nobla, uhonorować Olgę Tokarczuk Nagrodą Nobla, pogratulować Nobla Oldze Tokarczuk, Nobel dla Olgi Tokarczuk piękny i ważny, Olga Tokarczuk z Literacką Nagrodą Nobla 2018, gratulować z okazji otrzymania Nagrody Nobla, wykorzystywać Nobla;  Ostrawa – strzelać do pacjentów w Ostrawie, strzelanina w szpitalu w Ostrawie, napastnik ze szpitala w Ostrawie, czeski szpital w Ostrawie, wtargnąć do szpitala w Ostrawie; NIK (Najwyższa Izba Kontroli) – prezes / urzędnik NIK, raport / kontrola / konferencja NIK, zarzuty NIK wobec programu „Praca dla więźniów”, wchodzić z ogólną kontrolą do resortu sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry (NIK); Sztokholm – odebrać / odbierać literacką Nagrodę Nobla w Sztokholmie, gala w Sztokholmie, odbyć się w Sztokholmie, Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie; SOP (Służba Ochrony Państwa) – procedury i praktyki SOP, zaliczyć 54 kolizje drogowe w 14 miesięcy (SOP), auto / limuzyna / funkcjonariusz SOP, kolizja limuzyny SOP z tirem / samochodem ciężarowym, kolizja z udziałem limuzyny SOP na krajowej siódemce, dojść do zderzenia limuzyny SOP / i samochodu ciężarowego / z tirem; exit poll – sondaż / wyniki exit poll; ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) –  wprowadzić mały ZUS plus, kontrola ZUS, ściągnąć dług z pomocą ZUS, dać ZUS broń do walki z wyłudzaniem zasiłków; Kalisz – szef / komendant ośrodka szkoleniowego w Kaliszu, odwołać komendanta Centralnego Ośrodka Szkoleniowego Służby Więziennej w Kaliszu, bardzo drogi tor przeszkód w ośrodku szkoleniowym w Kaliszu, Energa MKS Kalisz; Wielka Brytania – wybory w Wielkiej Brytanii, lokale wyborcze w Wielkiej Brytanii, masowo iść do wyborów (Wielka Brytania), Wielka Brytania – wielka wygrana partii Borisa Johnsona, kultowa postać w Wielkiej Brytanii; Boże Narodzenie – święta Bożego Narodzenia, wprowadzić w klimat świąt Bożego Narodzenia, Boże Narodzenie – szczególny czas w roku, drzewka na Boże Narodzenie, przyjąć z gorączką w Boże Narodzenie; Klingenthal – niemieckie Klingenthal, sięgnąć po triumf w konkursie drużynowym w Klingenthal, wygrać drużynowe skoki / konkurs drużynowy Pucharu Świata w Klingenthal, okazać się zdecydowanie najlepszymi w Klingenthal, triumf w Klingenthal, triumfować w Klingenthal, kapitalne wyniki indywidualne Polaków w Klingenthal, niemieckie Klingenthal, uszkodzić coś sobie w Klingenthal, wygrać / drużynówkę / w Klingenthal – 2; Madryt –  szczyt / klimatyczny / w Madrycie, Madryt – zła pogoda dla klimatu, Real Madryt;