Słowa dnia między 9 a 15 marca 2020 roku

Podziel się

W obserwowanym okresie br. w polskich tekstach informacyjnych częściej niż zwykle wystąpiły formy następujących wyrazów:

  • rzeczowników:
    koronawirus – w połączeniach typu: rozprzestrzenienie się koronawirusa w ponad 100 krajach, x potwierdzonych przypadków koronawirusa w Polsce, mieć koronawirusa, zakażenie koronawirusem, pacjentka z objawami koronawirusa, strategia walki z koronawirusem, obawy przed globalną recesją wywołaną przez koronawirusa, obawy o [gospodarcze, finansowe] skutki koronawirusa, całodobowa infolinia NFZ na temat koronawirusa, przebadać się na obecność koronawirusa, kontrole sanitarne na zachodniej granicy w związku z koronawirusem, strach przed koronawirusem, zmiany w prowadzeniu kampanii wyborczej z powodu koronawirusa, kolejne osoby podejrzane o koronawirusa, koronawirus rozprzestrzenia się po całym świecie, uderza w gospodarkę, w światowy sport, podnosi kurs franka; rosnąca liczba chorych na koronawirusa na świecie, epidemia koronawirusa, stwierdzić u kogoś koronawirus, zachorowania wywołane koronawirusem, odwoływanie imprez kulturalnych, sportowych, zawieszenie / odwołanie zajęć dla studentów w związku z koronawirusem, x zmarłych na skutek koronawirusa, kontrole na granicach z Niemcami i Białorusią z obawy przed koronawirusem, stwierdzenie zakażenia koronawirusem u gen. Jarosława Miki (dowódcy Rodzajów Sił Zbrojnych), testy na koronawirusa (ujemne / dodatnie), wpływ koronawirusa na gospodarkę, środki mające na celu powstrzymanie epidemii koronawirusa, państwa objęte epidemią koronawirusa, uznanie przez WHO choroby wywoływanej przez koronawirusa za pandemię, zdiagnozować u kogoś koronawirus, koronawirus atakuje, wzrost cen produktów związanych z profilaktyką koronawirusa (maseczki, żele do dezynfekcji), zamknięcie kościołów w Rzymie do 3 kwietnia z powodu koronawirusa, uruchomienie laboratorium badającego testy na koronawirusa, instrukcja Sanepidu postępowania w razie zakażenia koronawirusem, wykrycie zakażenia koronawirusem u aktora Toma Hanksa i jego żony, ofiary śmiertelne koronawirusa, zarządzenie opuszczania akademików w Poznaniu w obawie przed koronawirusem, 384 osoby hospitalizowane w Polsce pod kątem koronawirusa, globalna epidemia (pandemia) koronawirusa, kolejne ofiary zakażeń koronawirusem w Polsce, przygotowania szpitali do przyjmowania chorych na koronawirusa, kultura w internecie w dobie koronawirusa, Europa centrum epidemii koronawirusa, zaostrzenie przepisów przeciw koronawirusowi we Włoszech, rozpoczęcie w Niemczech testu na przydatność w leczeniu koronawirusa leku stosowanego u pacjentów z wirusem eboli – 7;

    epidemia
    – epidemia koronawirusa SARS-CoV-2, zagrożenie epidemią koronawirusa, wybuch epidemii, opanować / zahamować / powstrzymać epidemię, szykować się do epidemii / na epidemię, zmniejszenie popytu na ropę naftową w związku z epidemią, wpływ epidemii na kampanię prezydencką, zawieszenie wycieczek i dni otwartych w szkołach w Pomorskiem w związku z epidemią, wstrzymać się z uwagi na epidemię koronawirusa od wycieczek i imprez masowych, zagrożenie epidemią, kwarantanna w razie epidemii, walka z epidemią, prywatność w obliczu epidemii, ponura dynamika epidemii, firmy dotknięte epidemią, koszty epidemii, rozprzestrzenianie się epidemii po świecie, stawać się twarzą walki z epidemią (o ministrze zdrowia), zasięg epidemii, początek epidemii (we Francji), panująca epidemia, wzbierająca fala epidemii, opanować epidemię, efekt epidemii, destabilizacja życia codziennego przez epidemię, skutki epidemii, przygotowania do (ewentualnej) epidemii, modlitwy o ustanie epidemii, centrum epidemii, obawy przed epidemią, ryzyko epidemii, ostrzeżenia policji przed oszustami wykorzystującymi epidemię, apele o pomoc seniorom w czasie epidemii, zapobiec epidemii, bezprecedensowa epidemia, straty z powodu epidemii, strefy epidemii, modlitwy o oddalenie epidemii, zamknięcie kościołów w Rzymie w związku z epidemią, przekładanie imprez sportowych w związku z zagrożeniem epidemią, widmo epidemii, postępowanie w razie epidemii, kultura w czasie zagrożenia epidemią, instrukcje Kościoła na czas epidemii (m.in. przekazywanie znaku pokoju, komunia na rękę), wpływ epidemii na gospodarkę i rynek pieniężny, zmiany w kampaniach wyborczych w warunkach epidemii, modlitwy o oddalenie epidemii, przewidywany moment szczytowy epidemii, wygasanie epidemii w Chinach, msze św. w dobie epidemii (w radiu, internecie, telewizji) – 7;kwarantanna – poddać się kwarantannie, odsiedzieć 14 dni kwarantanny, odbyć domowe kwarantanny, 14 dni kwarantanny dla osób z podejrzeniem koronawirusa, świadczenia za okres kwarantanny, prze-/prowadzić kwarantannę, trafić do szpitala z kwarantanny domowej, mieć kwarantannę, przestrzegać kwarantanny, pozostawać w kwarantannie domowej, objąć kogoś/coś kwarantanną, poddać (się) kwarantannie, być w kwarantanie / na (14-dniowej) kwarantannie, wprowadzić kwarantannę, przestrzegać reżimu kwarantanny, mandaty za złamanie, nieprzestrzeganie kwarantanny, dobrowolna kwarantanna, procedury kwarantanny domowej, pobyt w kwarantannie, czas kwarantanny, bać się kwarantanny, przypadki łamania kwarantanny, narodowa kwarantanna, wykorzystać kwarantannę (o edukacji), przestrzegać kwarantanny, osoby poddane kwarantannie, zalecić kwarantannę, przymusowa kwarantanna, zachowanie podczas kwarantanny, przebywać w kwarantannie, być na kwarantannie, czas kwarantanny, przejść kwarantannę, miejsce do kwarantanny, objąć kogoś kwarantanną, poddać kogoś kwarantannie, obowiązek kwarantanny, autokar pod kwarantanną, sprawdzanie osób w kwarantannie przez policję, obowiązkowa kwarantanna Salwadoru, kary za naruszenie kwarantanny, przygotowania domów do kwarantanny w przygranicznych gminach, przymusowa / 14-dniowa kwarantanna dla osób powracających do Polski po zamknięciu granic, przestrzegać zasad kwarantanny, przejść kwarantannę, dodatkowe miejsca do kwarantanny, czteromiesięczna kwarantanna dla osób 70+ planowana w Wielkiej Brytanii, szkolna kwarantanna – 6;zakażenie – podejrzenie zakażenia koronawirusem, potwierdzić zakażenie, (kolejne) przypadki zakażeń, (minimalizować) ryzyko zakażenia (koronawirusem), śmierć w wyniku zakażenia, wykryć zakażenie, rosnąca liczba zakażeń, nowe zakażenia, 3,5 tys. funtów za dobrowolne zakażenie w badaniach nad stworzeniem szczepionki, pacjenci hospitalizowani z powodu podejrzenia zakażenia koronawirusem, potwierdzony przypadek zakażenia koronawirusem w Polsce, podejrzenie zakażenia, objawy zakażenia, stwierdzić zakażenie, ryzyko zakażenia, zagrożenie zakażeniem, środki ochrony przed zakażeniem – 3;

    przypadek – x zdiagozowanych przypadków koronawirusa w Polsce, kolejne przypadki zakażeń, wzrost liczby przypadków zakażenia koronawirusem w wielu krajach, ponad 110 tys. przypadków zachorowań na świecie, potwierdzone przypadki koronawirusa, informacje ZUS o zasiłkach w przypadku kwarantanny, przypadki infekcji, potwierdzone przypadki choroby COVID-19, pierwszy wykryty przypadek, przypadki łamania kwarantanny, wykryć/zarejestrować/potwierdzić/ zdiagnozować przypadki koronawirusa / zakażenia koronawirusem, przypadek śmiertelny, podejrzany przypadek – 5;

    impreza – impreza masowa / niemasowa, duża impreza, impreza literacka, sportowa, biegowa, decyzja rządu o odwołaniu wszystkich imprez masowych, anulować, odwołać imprezy, zakaz organizowania / organizacji imprez sportowych, imprezy literackie, przenieść imprezę na inny termin, przełożone, odwołane imprezy – 2;

    szpital – trafić do szpitala, dojechać do szpitala, odwozić zakażone osoby do szpitala, przebywać w szpitalu w związku z podejrzeniem zakażenia koronawirusem, uciec ze szpitala (w Wałbrzychu), szpital zakaźny, miejski szpital, podwyższona gotowość pomorskich szpitali, niektóre szpitale zamknięte dla odwiedzających, zakaz odwiedzin w szpitalach, organizacja tymczasowej izby przyjęć w szpitalu w Toruniu, zamknięcie tymczasowych szpitali w Wuhan (Chiny) – 1;

    pandemia – ogłoszenie stanu pandemii przez WHO, kontrolowana pandemia, rozszerzająca się pandemia, środki ostrożności z powodu pandemii, Turcja w obliczu pandemii, pandemia koronawirusa, epicentrum pandemii koronawirusa (o Europie), wstrzymanie kampanii prezydenckiej w związku z pandemią (apele o przesunięcie wyborów), kryzys w branży turystycznej i odwoływanie imprez masowych z powodu pandemii koronawirusa, pandemia choroby COVID-19 jako wyzwanie dla gospodarki, rozprzestrzenianie się pandemii, zalecenia Episkopatu (m.in. komunia na rękę) w czasie pandemii, reakcje na pandemię (zakazy odwiedzin w szpitalach, Domach Pomocy Społecznej itd.) – 3;

    zamknięcie – zamknięcie kin, teatrów, muzeów, dementi informacji o zamknięciu sklepów, zamknięcie szkół i przedszkoli, częściowe zamknięcie granicy Słowenii z Włochami, apel Lewicy o zamknięcie kościołów, zamknięcie placówek oświatowych, ogłosić zamknięcie czegoś, dojść do zamknięcia czegoś, nakazać zamknąć instytucje kultury – 1;

    zagrożenie – zagrożenie epidemią, koronawirusem, pandemią, zagrożenia cywilizacyjne, stan zagrożenia epidemicznego, zagrożenie epidemią, zagrożenie epidemiologiczne, poczucie zagrożenia, zagrożenie epidemiologiczne, zakaz odwiedzin w szpitalach w związku z zagrożeniem zakażenia koronawirusem, wstrzymanie lotów formą walki z zagrożeniem rozpowszechniania się koronawirusa, dyspensa od udziału w niedzielnych mszach z powodu zagrożenia życia i zdrowia – 3;

    decyzja – decyzja ministra kultury Piotra Glińskiego o zawieszeniu działalności kin, teatrów, muzeów i bibliotek, decyzja rządu / rządowa decyzja o zamknięciu placówek oświatowych, szkoły zamknięte dezycją rządu, decyzja sanepidu / sztabu kryzysowego, ogłoszenie decyzji, ostateczna decyzja, stać przed trudną decyzją, odwołać się od czyjejś decyzji, chwalić władze [miasta X] za decyzję o zamknięciu szkół, oczekiwać na decyzję rządu, dobra, odpowiedzialna decyzja, wydać decyzję o czymś, o decyzji: zapaść – 1;

    szkoła – zawieszenie zajęć w szkołach, zamknąć szkoły do 25 marca, zamknięte / pozamykane szkoły, zamykanie szkół w Europie, szkoły na Węgrzech działają/pozostają otwarte mimo ogłoszemia stanu wyjątkowego i zawieszenia zajęć dydaktycznych na uczelniach, wprowadzenie trzytygodniowej kwarantanny w szkołach na Ukrainie – 1;

    wirus – zdradliwy, niebezpieczny, groźny wirus, walka z wirusem, osoby z wirusem, zabezpieczyć się przed wirusem, badania w kierunku wirusa, nieznany wirus, ofiary wirusa, zagrożenie wirusem, stwierdzić u kogoś wirusa SARS-CoV-2, popsucie koniunktury przez wirusa, wpływ wirusa na wybory w USA, walka z wirusem, wirus pandemiczny, epidemia wirusa, rozprzestrzenianie (się) wirusa SARS-CoV-2, poszukiwanie szczepionki na wirusa SARS-CoV-2, zakażenia wirusem SARS-CoV-2, ognisko wirusa, przechorować wirusa, nosiciel wirusa, wirus dezinformacji, nie roznosić wirusa dezinformacji  – 3;

    msza (św.) – zalecenie uczestnictwa w mszach św. poprzez media, dyspensa od bezpośredniego udziału w niedzielnej mszy św., ograniczenie liczby uczestników mszy do 50 osób, transmisje mszy w internecie, radiu i telewizji, odwołania mszy w różnych miejscach – 1;

    zdrowie – stan zdrowia (w kontekście rezygnacji szefowej sztabu kampanii wyborczej Andrzeja Dudy Jolanty Turczynowicz-Kieryłło), walka o zdrowie, służba zdrowia, Ministerstwo Zdrowia (w kontekście zaleceń i komunikatów), minister zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia, dbać o zdrowie, wesprzeć służbę zdrowia, ryzykować zdrowie, o czymś: wyjść komuś na zdrowie (o rozładowywaniu stresu przez Włochów przez jednoczesne śpiewanie i muzykowanie w oknach i na balkonach) – 2;

    granica – zamknięcie polskich granic, kontrole na granicach, obostrzenia na granicach (m.in. Litwy), powrót obywateli Polski przebywających za granicą, czartery dla Polaków, którzy „utknęli” za granicą, infolinia ws. przekraczania granic, otwarte granice dla towarów, zamknąć granicę dla cudzoziemców – 2;

    osoba – osoby zakażone koronawirusem, chore osoby, wykryć wirusa u iluś osób, brak maseczek i sprzętu do ratowania osób, osoby na / w kwarantannie, pojedyncze osoby w środkach komunikacji miejskiej – 1;

  • przymiotników:
    sanitarny – w połączeniach typu: Główny Inspektorat Sanitarny, Państwowa Inspekcja Sanitarna, wprowadzić, wdrażać kontrole sanitarne (przy granicach), objąć autokary i busy kontrolą sanitarną, strefy otoczone kordonem sanitarnym (we Włoszech), transport sanitarny, kanalizacja sanitarna – 1;masowy – odwoływanie imprez / wydarzeń masowych, odwoływanie masowych spotkań z wyborcami (w kampanii prezydenckiej), zakaz organizacji imprezy masowej w Planicy (konkurs lotów narciarskich), masowe zakupy Brytyjczyków, groźba masowych zwolnień – 2;zamknięty – być / zostać zamkniętym: kina, teatry, muzea, instytucje kultury, pływalnie, biblioteki, szkoły, szkoły wyższe, przedszkola, żłobki zamknięte z powodu zagrożenia epidemią koronawirusa, placówki oświatowe zamknięte do kiedy, przez jakiś czas (np. dwa tygodnie), czasowo, do odwołania, zamknięte instytucje kultury, uczelnie zamknięte dla studentów, pomieszczenie zamknięte – 1;

    epidemiczny – ogłoszenie przez premiera Mateusza Morawieckiego stanu zagrożenia epidemicznego, skutki stanu zagrożenia epidemicznego (wstrzymanie ruchu lotniczego, zamknięcie galerii handlowych z wyjątkiem sklepów spożywczych, pralni, aptek, zamknięcie restauracji i klubów, msze do 50 osób), stan zagrożenia epidemicznego w Hiszpanii i Portugalii – 2;

  • czasowników:
    odwołać / odwoływać – w połączeniach typu: odwołanie wykładów dla studentów WUM do 15 maja, odwołanie zawodów Pucharu Kontynentalnego w skokach narciarskich w Zakopanem z powodu koronawirusa, odwołanie Jacka Kurskiego ze stanowiska szefa TVP, odwołać kolejne loty do Włoch, odwołane imprezy masowe, wydarzenia, wycieczki, zajęcia szkolne, turnieje sportowe, odwołany koncert Carlosa Santany w Krakowie, odwołane msze i pogrzeby we Włoszech, odwołanie Marszu Żywych, schronisko dla zwierząt w Płocku zamknięte do odwołania dla zwiedzających i adoptujących odwoływać spotkania (z wyborcami), odwołanie przez premiera imprez masowych z powodu koronawirusa, odwołanie zajęć dydaktycznych, konferencji, wyjazdów i przyjazdów naukowych na uniwersytetach i wielu uczelniach, odwołanie połączeń lotniczych z Włochami, odwołać planowe zabiegi w szpitalach, zamknięcie żłobków i klubów malucha do odwołania – 3;hospitalizować – hospitalizowani pacjenci, X hospitalizowanych osób, pacjenci hospitalizowani z powodu podejrzenia zakażenia koronawirusem, być hospitalizowanym – 1;rozprzestrzeniać (się) – ograniczyć, utrudnić rozprzestrzenianie się koronawirusa, rozprzestrzeniać chorobę, imprezy masowe jedną z przyczyn szybszego rozprzestrzeniania się koronawirusa, apel rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego o zamknięcie kościołów w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa, odwoływanie licznych imprez kulturalnych oraz zamknięcie kin, teatrów, muzeów w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się koronawirusa, praca zdalna jako sposób przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się wirusa, najczęściej w połączeniach: ograniczyć/ zahamować rozprzestrzenianie się wirusa, przyczynić się do zatrzymania rozprzestrzeniania się wirusa, możliwość rozprzestrzeniania się wirusa, obawa o rozprzestrzenianie się wirusa – 3;

    zakazić (się) – zakazić się / kogoś koronawirusem, osoby zakażone, zakażeni koronawirusem, pacjenci zakażeni, kolejni zakażeni, zakazić się od kogoś, liczba zakażonych COVID-19, zakazić się koronawirusem, potwierdzić zakażenie koronawirusem, objawy zakażenia, nowe przypadki zakażeń, potwierdzenie zakażenia u 48 osób w Polsce, zakazić kogoś koronawirusem, zakażony lekarz w Katowicach, eksperymentalne leczenie zakażonych we Wrocławiu (za ich zgodą) lekami na HIV i malarię – 5;

  • nazw własnych i skrótowców:
    SARS-CoV-2 (medyczna nazwa koronawirusa) – w połączeniach typu: zakażenie (korona)wirusem SARS-CoV-2, choroba / zaraza wywołana koronawirusem SARS-CoV-2, długość życia wirusa SARS-CoV-2, prawie 12,5 tys. przypadków zakażenia SARS-CoV-2 we Włoszech, prace nad szczepionką na wirusa SARS-CoV-2, nowe przypadki zachorowań na koronawirusa SARS-CoV-2, miliard euro dla Polski na walkę z SARS-CoV-2, kontakt z SARS-CoV-2 – 3;COVID-19 (medyczna nazwa choroby wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2) – diagnozować kogoś pod kątem COVID-19, zgony w związku z COVID-19, szczepionka na COVID-19, wykryć COVID-19, choroba COVID-19, przypadki COVID-19, pierwsza osoba zmarła na COVID-19 w Poznaniu, zachorowania na COVID-19, debata we Francji nad radzeniem sobie z COVID-19, wzrost zgonów i zachorowań na COVID-19 w Hiszpanii – 5;Supermiasta (akcja samorządów mająca w plebiscycie wyłonić miasta z największymi dokonaniami w 30-leciu wolności) – 1.