Słowa roku 2017 w Rosji

Jury plebiscytu „Słowo goda”, złożone z językoznawców, filologów, pisarzy i dziennikarzy pod przewodnictwem Michaiła Epsztajna, wybrało najważniejsze rosyjskie słowa mijającego roku. Słowo zwycięskie w kategorii ogólnej to реновация (renovacija). Choć znaczenie pozornie bliskie jest francuskiemu renouveau, chodzi nie o odnowę polityki, tylko o eufemistyczną nazwę akcji wyburzania starych bloków, tzw. chruszczowek. Protesty przeciwko „renowacji” zgromadziły na ulicach Moskwy tysiące ludzi. Na kolejnych miejscach nalazły się znane i nam биткоин (bitcoin) i хайп (hype/hajp).

W kategorii wyrażenie roku wygrało hasło „Он вам не Димон” (On vam ne Dimon) ‘On dla was nie jest Dima”. Pod takim tytułem opozycjonista Aleksiej Nawalny opublikował w sieci film o skrywanym majątku premiera Dmitrija Miedwiediewa i korupcji w jego otoczeniu. Tytuł ten powtarza groźne upomnienie rzeczniczki premiera skierowane do użytkowników Fejsbuka, by nie nazywali szafa rządu zdrobniałym imieniem. Drugie miejsca zajęło wyrażenie „вмешательство в выбры” (vmešatel’stvo v vybory) ‘ingerencja w wybory’ – chodzi oczywiście o rosyjską ingerencję w zeszłoroczne wybory w USA.

W kategorii Antyjęzyk, czyli słowa najgorsze, kłamliwe krzywdzące, naruszające wspólnotę, wygrał „иностранный агент” (inostrannyj agent) ‘zagraniczny agent’ jako nazwa organizacji pozarządowych otrzymujących zagraniczne dotacje. Na drugim miejscu znalazło się jedno z haseł tegorocznych obchodów Dnia Zwycięstwa „Мы можем повторить!” (My možem povtorit‘) ‘Możemy powtórzyć’.

W rosyjskim plebiscycie bardzo ważną rolę odgrywają neologizmy, a neologizmy pierwszy raz użyte zwane są protologizmami. Najważniejsze protologizmy minionego roku to: гоп-политика (hop-politika) ‘polityka agresji’ – od określenia rabunku w rosyjskim żargonie przestępczym – oraz домагант (domagant) ‘winny molestowania seksualnego’ od słowa домагательство (domagatel’stvo).

Poniżej link do wywiadu z Michaiłem Epsztajnem w rosyjskojęzycznej stacji „Głos Ameryki”: https://www.golos-ameriki.ru/a/slova-goda-2017/4158895.html

Marek Łaziński

print