Słowa roku 2020 w Niemczech

Podziel się

O niemieckich słowach roku piszą Marta Czyżewska i Waldemar Czachur z Instytutu Germanistyki UW

W dniu 30 listopada 2020 r. członkowie jury plebiscytu „Słowo roku 2020 w Niemczech” organizowanego od ponad 40 lat przez Towarzystwo Języka Niemieckiego w Wiesbaden ogłosili swój werdykt. Dla nikogo nie powinno być zaskoczeniem, że na pierwszym miejscu uplasowała się pandemia koronawirusa (nm. Corona-Pandemie). Jury uznało, że to określenie odwołuje się do wydarzenia, które w istotny sposób zdominowało rok 2020, zmieniając nasze życie prywatne i zawodowe. Słowo epidemia szybko przekształcono na pandemię i w ten sposób powstał wyraz złożony Corona-Pandemie. Potwierdzeniem na płaszczyźnie języka, że to pandemia koronawirusa silnie zdominowała dyskurs publiczny, są inne wyłonione słowa, które uznano za kluczowe i charakterystyczne dla 2020 roku. Należą do nich: Lockdown (‘uchwalone przez rząd środki mające na celu ograniczenie kontaktów społecznych’, które doprowadziły do zamrożenia licznych gałęzi gospodarki i innych sfer życia publicznego), akronim AHA (znany w Polsce jako DDM, tzn. Dystans —  Dezynfekcja — Maseczka, pochodzący od pierwszych słów następujących konstrukcji: Abstand halten (‘zachować odstęp’), Hygiene beachten (‘przestrzegać higieny’) i Alltagsmaske (‘maseczka ochronna’); kolejne słowa to: systemrelevant (oznacza tyle co ‘ważny dla systemu’, a chodzi o kluczowe dla funkcjonowania państwa przedsiębiorstwa i instytucje, jak policja, służba zdrowia, handel itd.), Triage (zapożyczenie z języka francuskiego odnoszące się do konieczności podejmowania decyzji, który z pacjentów powinien być zaopatrzony jako pierwszy), Geisterspiele (‘mecze duchów’, słowo określające te imprezy sportowe, które ze względu na niebezpieczeństwo zakażeń odbywały się bez widzów) czy Bleiben Sie gesund! (pożegnalna formuła grzecznościowa, mówiąca tyle, co ‘Zostańcie zdrowi!’ stosowana w okresie pandemii). Złożeniem, które częściowo jest powiązane z dyskursem pandemicznym, a które weszło do grona dziesięciu wybranych słów roku, jest Verschwörungserzählung (‘narracja/opowieść spiskowa’). Odwołuje się ono zarówno do grup społecznych kwestionujących istnienie koronawirusa, jak i do tych wypowiedzi prezydenta Donalda Trumpa, w których określał swoją porażkę jako pochodną działań narracji spiskowych. Kolejne słowo Black Lives Matter, funkcjonujące również jako akronim BLM, odwołuje się do międzynarodowego ruchu zwracającego szczególną uwagę na motywowaną rasizmem przemoc policji, jak miało to miejsce w przypadku śmierci Afroamerykanina Georga Floyda w USA w 2020 roku. Ostatnim słowem z zestawu dziesięciu jest złożenie Gendersternchen (‘gwiazdka genderowa’, a więc znak * stosowany do oznaczania/rozróżniania formy żeńskiej rzeczowników, jak np. Lehrer*innen — ‘nauczyciele i nauczycielki’).

Komunikat GfDS []

Previous Article
Next Article