słowo października

Podziel się

Słowami października są SYNODSZPIEG.

Wśród słów października, na czoło wybijają ebola, synodszpieg. O eboliwirusie pisaliśmy w sierpniu.

Komentarze Marka Łazińskiego

Synod to międzynarodowe zapożyczenie z greckiego synodós ‘zbiór, zebranie’, w językach słowiańskich konkurujące ze słowem sobór. W Kościele Katolickim sobór jest powszechny, tzn. gromadzi biskupów z całego świata, synod zaś to zgromadzenie mniej ważne, zwykle regionalne. Synod Biskupów to instytucja doradcza Kościoła Katolickiego. Właśnie posiedzenie tego synodu przyczyniło się do zwiększenia frekwencji tego słowa w październiku. Synod jest także nazwą zwierzchniej władzy kościołów protestanckich oraz rady przy zwierzchniej władzy kościołów prawosławnych.

szpieg

Szpieg to zapożyczenie o skomplikowanej formie i historii. Od niemieckiego czasownika spähen ‘wpatrywać się’ pochodzi szpiegować. Dopiero od tego czasownika utworzono w XVI wieku rzeczownik szpieg, dawniej też śpieg. Sam język niemiecki i rosyjski nazywa szpiega słowem zapożyczonym z włoskiego, znanym i w polszczyźnie jako potoczne: szpion.

Szpieg jest nazwą oceniającą negatywnie, synonimem neutralnym jest wyraz agent. Szpieg nie ma odpowiednika żeńskiego, choć ma go agentka (brak derywatów żeńskich to przypadłość nie tylko nazw o wysokim prestiżu). „Słownik warszawski”, który opisywał to słowo sto lat temu pod hasłem śpieg, proponował śpiegówkęśpiegowniczkę, jednak żaden z tych wyrazów ani spotykany w prasie derywat szpiegini nie nadaje się na razie, by mówić o Macie Hari.

Najczęstsze kolokacje (skojarzenia) przymiotnikowe szpiegaNarodowym Korpusie Języka Polskiego (http://nkjp.pl) to rosyjskiimperialistyczny (pierwszy przymiotnik pochodzi z tekstów prasowych lat 2008-2012), drugi z dawnej propagandy komunistycznej.

print