Słowo roku 2017 Merriam Webster (feminism), Oxford Dictionaries (youthquake) i Dictionary.com (complicit)

Przed tygodniem wydawnictwo Merriam Webster podało, jakie słowo było najczęściej w ubiegłym roku wybierane w serwisie internetowym MW. Słowem tym był (feminism). Poza ogólnie największą liczbą kliknięć w to hasło, feminizm wybijał się wśród najpopularniejszych słów w styczniu po Marszu Kobiet w Waszyngtonie, po którym nastąpiła ogólnoamerykańska dyskusja, czy była to demonstracja feministyczna, a  rzeczniczka Białego Domu, Kellyanne Conway, oświadczyła, że nie czuje się feministką. Na dużą liczbę wyszukań miały też wpływ dwa seriale: Opowieści podręcznejWonder Woman, a następnie ujawnianie kolejnych przypadków molestowania seksualnego w przemyśle filmowym.

Na kolejnym miejscu znalazło się słowo (complicit), wyłączenie [np. sędziego] (recuse), zdziecinniały (ang. dotard — takiego określenia użyła północnokoreańska Centralna Agencja Prasowa w odniesieniu do prezydenta Stanów Zjednoczonych) i syzygium (syzygy) – wywodzące się z greki słowo oznaczające ustawienie się w linii Ziemi, Słońca i Księżyca, co miało związek z tegorocznym zaćmieniem Słońca obserwowanym na wielkim obszarze Ameryki.

Brytyjskie Oxford Dictionaries wybrały na Słowo roku 2017 odnoszące się do zmiany politycznej, społecznej lub kulturalnej będącej wynikiem działań młodych ludzi. Słowo zostało po raz pierwszy użyte w 1965 roku w styczniowym numerze przez redaktorkę amerykańskiej edycji pisma „Vogue” — pisała ona o 90 milionach Amerykanów poniżej 24 roku życia, którzy opanowali branżę modową i muzyczną. Przez długi czas, wyraz ten, zbudowany na wzór earthquake ‘trzęsienie ziemi’ nie był szczególnie często używany, choć w 1985 została tak zatytułowana płyta brytyjskiego zespołu Dead or Alive, która odniosła spory sukces (weszła do Top Twenty np. w Wielkiej Brytanii i w USA). Tegoroczne użycie miało związek z wyborami w Wielkiej Brytanii — wysoki wynik Jeremy’ego Corbyna określono właśnie jako skutek aktywizacji młodych wyborców. Również podczas wyborów w Nowej Zelandii aktywizacja młodych wyborców została określona tym wyrazem, który rozszerzył swoje znaczenie na każdą społecznie oddziałującą aktywność młodzieży.

Na krótkiej liście znalazły się jeszcze (znana także w polszczyźnie pożyczka niemieckiego wyrażenia Antifaschistische Aktion ‘akcja antyfaszystowska’), broflake (bro- ‘mężczyzna’, flake ‘płatek’) ‘mężczyzna nadmiernie wrażliwie reagujący na zachowania niezgodne z jego zachowawczymi poglądami’ i gorpcore ‘bezpretensjonalny styl ubioru, dostosowany do zajęć na świeżym powietrzu’; jest to ciekawe złożenie sufiksu -core, już spolszczonego w przymiotniku hardkorowy, i akronimu gorp, czyli amerykańskiej mieszanki śniadaniowej do mleka, składającej się z granoli (granola), płatków owsianych (oats), rodzynek (raisins) i orzeszków ziemnych (peanuts). Na kolejnych miejscach znalazły się  (złożenie powstałe przez ucięcie członów rosyjskiego wyrażenia компрометирующий материал (komprometirujuščij material), będącego w rzeczywistości kalką tożsamego wyrażenia angielskiego), Milkshake Duck ‘osoba ciesząca się początkowo sympatią mediów społecznościowych, która wkrótce okazuje się szwarccharakterem o odstręczającej przeszłości’, newsjacking (news ‘informacje’, hijacking ‘przechwytywanie’) ‘wykorzystywanie bieżących informacji do promocji własnego produktu czy marki’, unicorn — ‘jednorożec’, w tym przypadku oznacza produkt spożywczy w kolorach tęczy, z błyszczącą posypką, nawiązujący do popularnej zabawki dziecięcej (a nie start-up wart ponad miliard dolarów) oraz white fragility (white ‘biały’, fragility ‘wrażliwość’) ‘postawa obronna przyjmowana przez Białych lub poczucie dyskomfortu w obliczu informacji o dyskryminacji z przyczyn rasowych’.

Swoje słowo roku już w listopadzie wybrali redaktorzy słownika internetowego Dictionary.com. Jest nim wyraz complicit (‘współwinny, zamieszany’), drugi na liście wydawnictwa Merriam Webster, a definiowany w tym słowniku następująco: ‘świadomie uczestniczący w nielegalnym lub kontrowersyjnym działaniu, mający współudział w przestępstwie lub zamieszany w nie’. Na wzrost zainteresowania czytelników znaczeniem słowa complicit wpłynęły wypowiedzi prezydenckiej córki Ivanki Trump w reakcji na oskarżenia kierowane pod adresem jej i jej męża Jareda Kushnera o współudział w działaniach prezydenta USA Donalda Trumpa.

Redaktorzy Dictionary.com nie ograniczyli się do odnotowania słowa, którego częstość wyszukiwania w ciągu mijającego roku wzrosła średnio o 300% w stosunku do roku ubiegłego. W uzasadnieniu napisali m.in.: „To słowo przypomina o tym, że brak działania również jest działaniem. To właśnie milczące akceptowanie nagannego postępowania doprowadziło nas do sytuacji, w której się znaleźliśmy. Nie możemy dopuścić do tego, by stało się to normą. W przeciwnym razie wszyscy będziemy współwinni”.

Więcej o słowach roku słowników amerykańskich i angielskich:

https://www.merriam-webster.com/words-at-play/word-of-the-year-2017-feminism

https://en.oxforddictionaries.com/word-of-the-year/word-of-the-year-2017

http://www.dictionary.com/e/word-of-the-year-2017/

print