Słowo roku 2017 w Czechach

Podziel się

Słowem roku 2017 wybranym przez czytelników gazety „Lidové noviny” (LN) zostało sformułowanie sorry jako ‘no sorry’. Członkowie redakcji wspomnianego dziennika wytypowali natomiast wyraz Antibabiš ‘Anty-Babisz’. Oba słowa są związane z czeskim premierem, byłym ministrem finansów Andrejem Babiszem. Połączenie wyrazowe sorry jako jest cytatem, jak większość czeskich słów roku nominowanych przez czytelników LN. Andrej Babisz odpowiedział w ten sposób na pytanie o swoje dochody w rozmowie z dziennikarką Telewizji Czeskiej, która tropiła aferę finansową.

A proč bych vám já měl sdělovat všechny moje příjmy? Sorry jako.

A dlaczego miałbym Pani mówić o wszystkich swoich dochodach? No sorry.

Użyty w tłumaczeniu ekwiwalent sytuacyjny no sorry nie oddaje w pełni oryginału. Głównym elementem jest tu jednak leksem sorry, podobnie jak w języku polskim zarezerwowany dla wypowiedzi nieformalnych i młodzieżowych. Z kolei drugi element tego połączenia (w języku czeskim jako występuje w funkcji przyimka i spójnika) jest w tym kontekście pustym znaczeniowo wtrętem, pozwalającym mówiącemu zyskać chwilę na zastanowienie się, co powiedzieć dalej. Wzmacnia zatem potoczność całego sformułowania.

Opisywane połączenie językowe zostało podchwycone zarówno przez przeciwników Andreja Babisza, jak i jego zwolenników. Jeden z przedstawicieli opozycji Miroslav Kalousek użył sformułowania sorry jako, gdy Babisz nie przyszedł, by odpowiedzieć na interpelację:

Do zdi nemluvím, sorry jako.

Do ściany nie mówię, no sorry.

Natomiast partia Andreja Babisza wyprodukowała koszulki z napisem sorry jako, żeby wykorzystać negatywną reklamę.

Z kolei neologizm Antibabiš ‘Anty-Babisz’, wybrany na słowo roku przez redakcję dziennika „Lidové Noviny”, jest najczęściej używany przez przeciwników premiera w połączeniu být Antibabiš ‘być Anty-Babiszem’. Wielka litera użyta w tym słowie nadaje mu status nazwy własnej.

W roku 2016 w plebiscycie czytelników LN zwyciężyło wyrażenie pražská kavárna (dosł. praska kawiarnia ‘salon’, ‘loża szyderców’), a w 2015 – podobnie jak w Polsce, Rosji i Hiszpanii – uchodźca (czes. uprchlik).

 

Więcej o zwycięskich słowach roku w Czechach:

https://www.lidovky.cz/slovo-roku-ln-antibabis-ctenari-serveru-lidovky-cz-volili-sorry-jako-12b-/zpravy-domov.aspx?c=A171228_214528_ln_domov_ele

Shortlista tegorocznego plebiscytu wraz z komentarzami:

https://www.lidovky.cz/zabrusovat-maslo-me-too-suman-sorry-jako-hlasujte-pro-slovo-roku-2017-11x-/zpravy-domov.aspx?c=A171210_141412_ln_domov_prop

 

Milena Hebal-Jezierska

print