Słowo roku Słownika Collinsa: single-use ‘jednorazowy’

Podziel się

 


Redakcja Słownika Collinsa na słowo roku 2018 wybrała przymiotnik single-use ‘jednorazowy’. Przedmioty przeznaczone do jednokrotnego użytku w ostatnich miesiącach stały się synonimem zaśmiecania świata, przede wszystkim oceanów. Są one przyczyną powstawania śmieciowych wysp,  powodują śmierć zwierząt, które się w nie zaplątały lub je zjadły. Zanieczyszczone plastykiem okazały się głębie oceaniczne, obszary dotąd uważane za niedotknięte szkodliwym wpływem cywilizacji  i codziennie spożywana żywność.  Użycia wyrazu single-use zwiększyły swoją częstotliwość czterokrotnie od 2013 roku. (W Google Trends można prześledzić tę tendencję).

Na krótkiej liście znalazły się także: backstop ‘rozwiązanie awaryjne’, floss — rodzaj tańca, gammon — ‘baleron (pejoratywnie o człowieku)’, gaslight ‘podsycanie wątpliwości co do zdrowia psychicznego’, MeToo — ruchu nazwa społecznego i kulturowego, którego celem jest ujawnianie i wyeliminowanie napaści na tle seksualnym, szczególnie w miejscu pracy,   plogging — jogging ze zbieraniem śmieci, VAR — wideoweryfikacja w czasie meczów piłkarskich, vegan — weganin, whitewash — ‘dosł. wybielanie’ odnosi się do obsadzania ról postaci pochodzących z mniejszości etnicznych białymi aktorami.

„Rozwiązaniem awaryjnym” (ang. backstop) określa się reguły, które zostaną zastosowane,  jeśli negocjacje co do warunków Brexitu nie dojdą do skutku, na co w tej chwili się zanosi. Dotyczą one przede wszystkim szczególnego statusu Irlandii i Gibraltaru oraz brytyjskich baz na Cyprze. Floss to taniec polegający na ruszaniu biodrami w jedną, a rękami z dłońmi zaciśniętymi w pięści — w przeciwną stronę. Gammon ‘dosł. baleronjest określeniem osoby, najczęściej białego mężczyzny w średnim wieku, który ma wsteczne poglądy, szczególnie gdy głosował za wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej (Brexitem). Gaslight ‘podsycać (zwątpienie kogoś w jego własne zdrowie psychiczne)’ używane jest jako czasownik.  Oznacza on manipulowanie  innymi przez nieustanne podawanie fałszywych informacji i kwestionowanie faktów, aby ofiara zwątpiła w swoją poczytalność. Słowo gaslight  jest nawiązaniem do sztuki Patricka Hamiltona z 1938 pod tym tytułem. Stała się ona podstawą filmu George’a Cukora „Gasnący płomień” z nagrodzoną Oscarem kreacją Ingrid Bergman. Nominowani zostali też pozostali aktorzy: Angela Lansbury i Charles Boyer, a kolejnego Oscara otrzymali scenografowie. Tematem tego dramatu psychologicznego jest wpędzanie młodej kobiety w przekonanie, że traci zmysły. Osobą, która ją w to przekonanie wpędza, jest jej mąż, będący sprawcą dziwnych zdarzeń w ich domu, a wcześniej — także zabójca ukochanej ciotki żony. Motywem jego działania jest chęć wykradzenia cennej biżuterii, która była przyczyną dokonanego wcześniej zabójstwa. MeToo w 2017 r. pojawiło się w wielu plebiscytach i głosowaniach jako hashtag. Rzeczownik plogging został wybrany w 2017 r. w Szwecji jako jedno z nowych słów roku.  VAR to akronim terminu Video Assistant Referee, systemu wideoweryfikacji wspomagającego pracę sędziów piłkarskich w czasie ostatniego turnieju Mistrzostw Świata.

print