Słowo roku słownika Merriam-Webster: THEY (niebinarne)

Podziel się

Tegoroczne słowo roku i dziesiątkę słów najczęściej klikanych przez internautów podał słownik Merriam-Webster. Na pierwszym miejscu znalazł się zaimek they ‘oni’. Jak zauważają amerykańscy słownikarze, choć najczęściej użytkownicy sięgają do słownika z powodu wydarzeń politycznych, przy których okazji pojawiają się nierozumiane przez nich słowa, słownik jest też źródłem wiedzy o samym języku. W angielskim resztkowe zróżnicowanie rodzajowe dotyczy zaimków trzecioosobowych liczby pojedynczej (he ‘on’, she ‘ona’, it ‘to’), wszystkim trzem zaimkom liczby pojedynczej odpowiada w liczbie mnogiej they. Jako zaimek neutralny rodzajowo jest on używany od 600 lat. W ostatnim roku liczba odwiedzin hasła they wzrosła trzykrotnie, co wiązało się z coraz częstszym użyciem go jako zaimka odnoszącego się do osób niebinarnych. Takie użycie they zalecają też kolejne instytucje, np. American Psychology Association.

Wśród dziesięciu kolejnych najczęściej wyszukiwanych słów znalazło się (nowo)łacińskie wyrażenie quid pro quo ‘coś za coś’, używane w rozmowie telefonicznej prezydentów Donalda Trumpa i Wołodymyra Zełenskiego. Wyrażenie sięga wieku XVI, kiedy oznaczało wydanie — omyłkowe lub oszukańcze — jednego leku zamiast drugiego.
Drugi w dziesiątce jest czasownik impeach ‘postawić w stan oskarżenia (prezydenta, premiera, posła)’, co ma związek z wszczęciem procedury impeachmentu prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Kolejne miejsce to rzeczownik crawdad — wariant angielskiego crawfish albo crayfish, czyli ‘rak’. Tego typowego dla zachodniej części Appalachów określenia użyła w tytule swojej bestsellerowej powieści Gdzie raki śpiewają (Where the crawdads sing) pisarka Delia Owen. Tuż za nim jest przymiotnik egregious ‘bezczelny, wierutny [o kłamstwie], gruby [o błędzie]’, użyty przez jednego z pilotów na określenie problemów z Boeingiem 37 MAX (przypomnijmy, że w dwóch katastrofach, które nastąpiły, zanim samoloty te przestały latać, zginęło 348 osób). Współczesne angielskie znaczenie tego latynizmu różni się od pierwotnego, łaciński egregius to ‘dosł. poza stadem’. Również kolejne słowo to latynizm — clemency ‘ułaskawienie’. Słowo, używane w przede wszystkim w języku prawa, zanotowało stukrotny wzrost wyszukań na początku tego roku, kiedy gubernator Tennessee zastosował prawo łaski wobec skazanej na dożywotnie więzienie kobiety, która jako 16-letnia ofiara handlu ludźmi zabiła swojego prześladowcę. (Kara została zmniejszona do 15 lat pozbawienia wolności).
Na miejscu szóstym znalazł się przedimek określony the. Przyczynił się do tego The Ohio State University, który złożył wniosek o zastrzeżenie znaku towarowego the będącego częścią nowej nazwy uniwersytetu (poprzednio znanego jako Ohio State University).

Absolutnymi rekordzistą jest w tym roku wyraz snitty ‘nieznośnie zrzędliwy’. Wyszukano go w słowniku półtora tysiąca raza częściej niż wcześniej. Epitetu tego użył amerykański Prokurator Generalny na określenie listu, który dostał od Roberta Muellera prowadzącego śledztwo w sprawie ingerencji Rosji w wybory w 2016 r.  Również z prawem związany jest kolejny wyraz  tergiversation — ‘krętactwo, matactwo’, użyty przez znanego — również z upodobania do książkowych słów — felietonistę „Washington Post”, George’a Willa. Ostatnie z dziesięciu słów również związane jest ze śledztwem Roberta Muellera — czasownika exculpate ‘uniewinnić’ użył on, zeznając w Izbie Reprezentantów, że prezydent nie został uwolniony od ciążących na nim zarzutów.
Z prądami estetycznymi i kulturalnymi związany jest przedostatni na liście wyraz camp. To określenie upodobania do kiczu i mieszania elementów wykwintnych z popkulturowymi zainteresowało użytkowników słownika w związku z wystawą mody kampowej.