Słowo roku 2019 w Rosji: PROTEST

Podziel się

Jury konkursu na rosyjskie słowo roku ogłosiło werdykt. Słowa zwycięskie kojarzą się przede wszystkim z moskiewskimi protestami ulicznymi. Słowem roku 2019 jest rzeczownik protest. W czołówce znalazły się także rozkaźnik Допускай i rzeczownik пытки. Dopuskaj ‘dopuść’ – to wezwanie do tego, by niezależni kandydaci mogli kandydować (aspekt niedokonany rosyjskiego czasownika zaznacza stanowczość i bezpośredniość wezwania). Pytki – ‘męka, tortury’ przypominają, co działo się z zatrzymanymi na komisariatach policji.

Wyrażenie roku to московское дело – moskovskoe delo ‘moskiewska sprawa’, czyli procesy uczestników letnich demonstracji. Na drugim miejscu jest wyrażenie я/мы – ja/my –znane z akcji obrony niezależnego dziennikarza Iwana Gołunowa zatrzymanego pod sfabrykowanym zarzutem posiadania narkotyków. 10 czerwca 2019 trzy niezależne gazety ukazały się z hasłem „Ja/my Iwan Gołunow” na pierwszej stronie, dziennikarza wkrótce zwolniono z braku dowodów winy.

Kolejne miejsce w rankingu wyrażeń zajął клоачный язык – kloačnyj jazyk. Filolog Hasan Husejnow narzekał na Facebooku, że w Moskwie, w której mieszka wiele narodów Federacji Rosyjskiej i obcokrajowców, trudno znaleźć informacje czy prasę w innych językach niż w „ubogim i kloacznym języku rosyjskim”. Wywołało to oburzenie i protesty obrońców tradycji oraz obozu władzy. Władze uczelni wezwały filologa do oficjalnych przeprosin, ten jednak odmówił i dodał, że miał na myśli agresywny język mediów.

Antysłowo roku to znany już z lat poprzednich иностранный агент – inostrannyj agent ‘zagraniczny agent’ – oficjalne określenie organizacji non-profit związanych z międzynarodowymi fundacjami. Na kolejnych miejscach są dwa wyrażenia z języka władzy. Пещерные русофобы – peščernye rusofoby ‘jaskiniowi rusofobi’ – tak Władimir Putin określił tych, którzy dążą do ograniczenia zasięgu języka rosyjskiego w świecie. Na trzecim miejscu jest глубинный народ – glubinnyj narodnaród/lud z głębi’. Władyslaw Surkow, jeden z głównych ideologów Kremla, określa tak prawdziwy i szczery lud rosyjski. Na nim ma się opierać putinizm – system władzy i nowa szczęśliwa epoka historii Rosji (skrócone tezy artykułu Surkowa w Niezawisimoj Gazietie).

Jury rosyjskiego konkursu Słowo roku składa się z kilkudziesięciorga językoznawców, filologów, pisarzy, dziennikarzy i ludzi kultury z Rosji oraz z rosyjskiej emigracji. Zgłoszenia na słowo roku można było przesyłać do 22 listopada (to w Rosji dzień słowników przypadający w rocznicę urodzin Władimira Dala, autora słynnego słownika). W tym roku jurorzy obradowali wyjątkowo długo i wybrali słowa, które mogą świadczyć o tym, że coś się w Rosji zmienia. Słowem roku 2018 był nowiczok (substancja, którą próbowano otruć Siegieja Skripala).

Poniżej link do informacji prasowej w Nowej Gazietie: https://novayagazeta.ru/news/2019/12/11/157587-protest-dopuskay-i-pytki-rossiyskiy-konkurs-slovo-goda-podvel-itogi-2019-goda.