Jan Rembowski, Uchodźcy, pocz. XX w. Cyfrowe MNW, http://cyfrowe.mnw.art.pl/Content/15346/mp4621mnw(p).jpg

Z okazji Światowego Dnia Migranta i Uchodźcy: UCHODŹCA, słowo roku 2015

Podziel się

W 2015 roku zarówno w plebiscycie, jak i w głosowaniu kapituły słowem roku został wyraz uchodźca.
Wyraz ten opisywaliśmy wcześniej jako słowo sierpnia 2015 r., wraz ze słowem imigrant.
Również w innych krajach wybierano odpowiedniki wyrazu uchodźca — w Czechach uprchlík, w Niemczech Flüchtlinge (dosł. uchodźcy), w Rosji (również w liczbie mnogiej) —  беженци (beženci). We Francji, gdzie słowo roku wybierano w połowie roku, wyraz réfugiés został wybrany w roku 2016.

W Holandii dostrzeżono aspekt społeczny, wskazując (sprzeczne w wymowie) słowa vluchtelingenhek ‘płot przeciw uchodźcom’ i welkomstwinkel ‘sklep powitalny’ (w którym azylanci otrzymują artykuły pierwszej potrzeby, przekazane przez Holendrów), podobnie jak w Austrii, gdzie na słowo roku wybrano Willkommenskultur ‘kultura powitania’ (w odniesieniu do społeczeństwa otwartego na potrzeby uchodźców), a na  antysłowo (Unwort) eufemizm użyty przez minister spraw wewnętrznych na  określenie płotu budowanego na granicy słoweńskiej Besondere bauliche Maßnahmen ‘szczególne środki budowlane’. W Szwecji (gdzie wybiera się słowo nowe) na krótkiej liście znalał się wyraz transitflykting ‘uchodźca w tranzycie’, a więc taki, który nie dotarł do kraju docelowego.
Wyraz uchodźca wraca regularnie w zestawieniach najbardziej kluczowych słów miesięcy czy lat (np. został wybrany w plebiscycie dzieci i młodzieży BBC w 2016 r.), jednak przesuwa się on — choć problemy związany z sytuacją uchodźców i przyczynami ich uchodźstwa nie zostały rozwiązane — coraz bardziej na margines dyskursu publicznego, co ilustruje wykres z serwisu frazeo.pl.

Wykres słowa uchodźca od stycznia 2016 r. do 20 czerwca 2019 r., serwis frazeo.pl.
Wykres słowa uchodźca od stycznia 2016 r. do 20 czerwca 2019 r., serwis frazeo.pl.